• ۱۳۹۹ پنج شنبه ۳ مهر
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
online كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 4744 -
  • ۱۳۹۹ چهارشنبه ۲۶ شهريور

ادامه از صفحه اول

آيا زلزله 1357 طبس پيش ‌بيني شده بود؟ 

به ياد دارم كه زنده‌ياد مهندس معين‌فر مي‌گفت كه در كنفرانس جهاني مهندسي زلزله كه در ژانويه 1977 در دهلي‌نو برگزار شد يك سوال مهم براي پژوهشگران حاضر در آن اجلاس آن بود كه چيني‌ها به چه صورت توانستند، زلزله 1975 هاي‌چنگ را پيش‌بيني كنند و با وجود ارايه چندين مقاله و گزارش از سوي دانشمندان چيني به نظر مي‌رسيد كه علاوه بر پايش طوفان لرزه‌اي و سيستم قوي گردآوري خبر از هر نوع تغيير و اتفاق در محيط، عنصر «شانس» هم نقش مهمي در آن پيش‌بيني موفق داشته است!  قبل از رخداد زمين‌لرزه طبس(1978م/ 1357ش) گزارشي در سازمان زمين‌شناسي كشور(آن زمان نامش «سازمان تحقيقات زمين‌شناسي و اكتشافات معدني كشور» بود) در سال 1356ش به عنوان مطالعه لرزه زمين‌ساخت ايران كه در آن نقشه‌اي توسط پژوهشگران برجسته زمين‌شناسي ايران: استادان مانوئل بربريان و ارسلان مهاجراشجعي منتشر شد. اين نقشه پهنه‌بندي شدت زمين‌لرزه ايران را براي اولين بار به صورت يك نقشه پهنه‌بندي خطر زمين‌لرزه ارايه مي‌داد. در اين نقشه محدوده طبس در مرز محدوده خطر نسبي زياد و خيلي زياد نشان داده شده بود. بعد از زمين‌لرزه طبس اين دو پژوهشگر در اين مورد كه آيا اين نقشه پهنه‌بندي هشدار كافي در مورد زمين‌لرزه 1357 طبس ارايه كرده يا نه دچار اختلاف نظر شدند. دكتر مهاجر‌اشجعي در يك مقاله خود به همين نقشه به عنوان ارزيابي پيشاهنگام خطر(پيش‌بيني) در محدوده طبس(قبل از زلزله 25-6-1357) اشاره كرد در حالي كه دكتر بربريان در گزارش ديگري تاكيد كرد كه نقشه منتشره در سال 1356 به هيچ عنوان نماد پيش‌بيني زلزله 1357 طبس نبوده است.  نگارنده به همراه دكتر محمد آريامنش در سال 1386 پژوهش ديگري در پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله روي زمين‌لرزه طبس و بررسي امكان پيش‌بيني‌پذيري آن انجام دادند. آنچه در اين مطالعه متاخر يافته شد، وقوع زمين‌لرزه‌هاي متوسط در بازه زماني دهه پيش از زمين‌لرزه طبس در شعاع 100 كيلومتري طبس بود ولي همچنان شواهد زلزله‌شناختي در محدوده طبس در ماه‌هاي قبل از تاريخ 25 شهريور 1357 در دسترس نبود. 
دكتر آريامنش خود از بازماندگان زلزله 1357 طبس است و به خاطر همين زمين‌لرزه طبس به تحصيل در رشته زمين‌شناسي پرداخت و در نهايت در رشته ژئوفيزيك- زلزله‌شناسي تز فوق ليسانس و دكتراي خود را به راهنمايي نگارنده روي همين زمين‌لرزه 1357 طبس پژوهش و تكميل كرد و خوشبختانه اكنون از اعضاي هيات علمي ژئوفيزيك- زلزله‌شناسي كشور است.  از نظر قابل پيش‌بيني بودن زمين‌لرزه بم 1382 با زمين‌لرزه طبس 1357 متفاوت بود: قبل از رخداد زمين‌لرزه بم در 5 دي‌ ماه ۱۳۸۲ زمين‌لرزه‌هاي ديگري با بزرگي ۵.۳ در تاريخ ۱۳ مرداد ۸۲ و ديگري با بزرگاي ۵.۵ در تاريخ ۳۰ مرداد ۸۲ (حدود ۴ ماه و نيم قبل از رخداد زمين‌لرزه بم) در فاصله حدود ۱۳۰ كيلومتري شرق بم بين بم و زاهدان سپس رخداد زلزله‌اي در روز قبل از رخداد زمين‌لرزه بم با بزرگاي حدود ۴.۵، مقدمه‌اي(پيش‌نشانگر لرزه‌اي) بر رخداد زمين‌لرزه مخرب بم با بزرگاي ۶.۵ در بامداد ۵ دي ماه ۸۲ مي‌تواند تلقي شود. به هر حال هيچ‌يك از اين شواهد به ارايه هشدار به مردم بم در سال 1382 در مورد احتمال يك زمين‌لرزه شديد در ساعات يا روزهاي پيش رو منجر نشد. از آن هنگام به بعد پژوهش‌هاي پيش‌بيني زلزله در ايران سرعت بيشتري يافت كه البته در سال‌هاي اخير از سرعت و گستردگي و حمايت لازم برخوردار نيست و بعضا مراكز پژوهشي مرتبط با اين موضوع تعطيل شده اند! ولي از بعد از زلزله بم، مدل‌هاي خوبي براي بررسي‌هاي علمي پيش‌بيني زلزله در كشور مطالعه شده، پژوهشگران جوان و با كيفيت درجه يك بين‌المللي روي اين موضوع پرورش يافته‌اند و اكنون بستر مناسب علمي در ايران براي ايجاد يك سامانه ملي براي پيش‌بيني و پيش‌يابي كوتاه‌مدت خطر زلزله موجود است كه اميد است در چهل‌ودومين سالروز زلزله 1357 طبس و در آستانه هفدهمين سالروز زلزله 1382 بم، حركتي عملي و عيني با حمايت دولت در كشورمان شروع شود.


انتخابات امريكا و دموكرات‌ها 

نظرسنجي‌ها نيز بيانگر پيشتازي دموكرات‌ها در ماه‌هاي اخير است. اين امر از جمله ناشي از ناتواني ترامپ در كنترل فراگيري و پيامدهاي كرونا ويروس و استفاده هوشمندانه دموكرات‌ها از اين موضوع و نيز تحريك جنبش‌هاي نژادي است. با اين اوصاف فعلا دموكرات‌ها با كالسكه سه اسبه كرونا ويروس، كامالا هريس و جو بايدن به سمت كاخ سفيد در حركت هستند. 

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون