معادله پيچيده سوريه
همچنين چند زندان مانند «الشدادي» كه مردان داعشي در آن زنداني هستند، را دراختيار داشته است. امريكا ۱۵ هزار جوان داعشي بالاي ۱۵ سال را آموزش داده و آنها را به شمال عراق و افغانستان براي پيوستن به داعش خراسان فرستاده است. همچنين در دو روز اخير، امريكا تعدادي از نيروهاي داعشي را با هليكوپتر از شمال شرق سوريه خارج كرده و در زندانهاي كردستان عراق در شمال عراق مستقر كرده است؛ اين مساله بسيار مهمي است و احتمالا اين افراد از عراق به ساير كشورهاي همجوار فرار خواهند كرد. از سوي ديگر، الهام احمد فرمانده پژ (يگانهاي مدافع زنان سوريه) دو، سه ماه پيش مصاحبهاي انجام داد و مدعي شد كه ما با اسراييل ارتباط داريم و هر كشوري كه از ما حمايت كند، او را دوست و همكار خود اعلام ميكنيم. به نوعي آنها خود اعتراف كردهاند كه با اسراييل همكاري دارند. در عين حال هاكان فيدان، وزير خارجه تركيه، چند ماه پيش مدعي شد كه احمد الشرع، رييس دولت موقت سوريه ميتواند با اسراييل روابط عادي داشته باشد؛ به اين دليل كه سوريه متعلق به تركيه نيست و آزادي عمل دارد كه وارد فرآيند عاديسازي شود كه البته به طور مخفيانه اين امر نيز انجام شده است. آنكارا به نوعي از يك طرف نيروهاي دموكراتيك سوريه را متهم ميكند كه با اسراييل روابط و همكاري دارند، در حالي كه خودشان مورد حمايت امريكا بودهاند، و همزمان دولت موقت سوريه را به عاديسازي با اسراييل تشويق كرده و حتي قراردادهاي امنيتي، اطلاعاتي و عدم درگيري با اسراييل امضا كردهاند. در اين بحبوحه ناامني بين دولت موقت سوريه و مظلوم عبدي، از نورچشميهاي عبدالله اوجالان رهبر پ.ك.ك، توافقاتي صورت گرفته است. در تاريخ دهم مارس ۲۰۲۵، يك توافقنامه 10 مادهاي امضا شد و اخيرا يعني 18 ژانويه ۲۰۲۶، نيز توافق ديگري امضا شد كه 14 مادهاي است. برمبناي اين توافق، قرار بود نيروهاي دموكراتيك سوريه همگرايي نظامي با دولت سوريه داشته باشند، اما اين امر انجام نشد و درنهايت عمليات نظامي عليه كردهاي سوري از سر گرفته شد. اكنون نيز نيروهاي دموكراتيك سوريه در عينالعرب (كوباني) و همچنين در حسكه و قامشلي عقبنشيني كردهاند. براساس توافق دهم مارس ۲۰۲۵ و 18 ژانويه ۲۰۲۶ و طرح چهارده مادهاي، كردها بايد خود را به دولت سوريه ملحق كنند، خلع سلاح شوند، مرزهاي سوريه با تركيه و كشورهاي همسايه را به جولاني تحويل دهند و به صورت انفرادي در سيستم ارتش سوريه ادغام شوند. همچنين قرار است پليس منطقهاي تحت نظر وزارت كشور در مناطق كردنشين ايجاد شود. احمد الشرع همچنين يك حكم حكومتي را نيز اعلام كرده كه بر اساس آن كردهاي سوريه يكي از ملتهاي موسس سوريه هستند و از حق فرهنگي و آموزشي برخوردارند؛ مناطق كردنشين سوريه هفتهاي دو ساعت ميتوانند آموزش زبان كردي داشته باشند و عيد نوروز را برگزار كنند. حال در پاسخ به اين سوال كه آيا دولت سوريه و كردها درنهايت صلح ميكنند يا خير يا اگر صلح نكنند، چه خواهد شد بايد گفت: خوشبينانهترين سناريو اين است كه عمليات نظامي سنگين بعد از پانزده روز مجددا از سر گرفته خواهد شد. پيرو تحولات اخير و درگيريهاي خونين در سوريه عمر خليج، سخنگوي حزب عدالت و توسعه اعلام كرده كه از تماميت ارضي سوريه حمايت ميكنند، اما واقعيت اين است كه تماميت ارضي سوريه اكنون وجود ندارد؛ اسراييل در جنوب غرب سوريه و تپههاي جولان و همچنين 10 كيلومتري دمشق پيشروي كرده است. از طرفي جولاني با اسراييل قرارداد امضا كرده و نه جولاني و نه تركيه جرات ندارند با اسراييل درگير شوند بنابراين عليه كردهاي سوريه عمليات نظامي انجام دادهاند و مدعي هستند كه با تروريسم مبارزه ميكنند. اين درحالي است كه بايد اسراييل و امريكا از سوريه خارج بشوند، اما چنين توانايي در ميان تركها و دولت موقت سوريه وجود ندارد. در نتيجه، حفظ تماميت ارضي سوريه كه تركيه مدعي آن است اصلا وجود ندارد؛ لذا آنكارا به جاي اينكه عليه كردهاي سوريه عمليات انجام بدهند، بايد عليه اسراييل عمليات انجام ميدادند و آنها را اخراج كنند كه در اين صورت كردهاي سوريه خود به خود منحل ميشوند.
پژوهشگر تحولات داخلي و روابط خارجي تركيه