• ۱۳۹۹ سه شنبه ۱۱ آذر
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
online صفحه ویژه كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 4414 -
  • ۱۳۹۸ دوشنبه ۲۴ تير

خون سياوش چه سان به جوش آمد

مرتضي ميرحسيني

سال 1288 در چنين روزي، نيروهاي مسلح هوادار مشروطيت بعد از سه روز درگيري، قواي مدافع تهران را فروشكستند و بر پايتخت مسلط شدند. فتح تهران، شكست قطعي و نهايي جبهه استبداد بود. با اين پيروزي جنگ داخلي در كشور ما خاتمه يافت، دوره يك ساله استبداد صغير به پايان رسيد و نظام مشروطه احيا شد. محمدعلي‌شاه درست يك سال پيش از آن با كودتايي خونين و به توپ بستن مجلس شوراي ملي، قدرت را در انحصار خود گرفته و سنت سلطنت فردي و استبدادي را زنده كرده بود. اما تبريز از همان آغاز و چند ماه بعد از آن هم اصفهان و ايل بختياري و گيلان و سپس تقريبا همه ايران به مخالفت با او و حكومت كودتا برخاستند و زير بار حكومت استبدادي نرفتند. علماي بزرگ زمانه نيز حكم به تكفير شاه و طرفداران سرشناس او دادند و پرداخت ماليات به دولت غاصب و غيرقانوني كودتا را حرام اعلام و آن را منع كردند. از اين‌رو استبداد صغير دوام نيافت و ستاره اقبال محمدعلي‌شاه خلاف آنچه خودش مي‌پنداشت و زودتر از چيزي كه هواداران داخلي و مدافعان خارجي‌اش انتظار داشتند، خاموش شد. بختياري‌ها از جنوب و آزادي‌خواهان گيلان از شمال، تقريبا همزمان راهي تهران شدند و در مسير پيشروي خود، شهر به شهر، نيروهاي هوادار دربار را مغلوب و منهزم كردند. بسياري از نزديكان محمدعلي‌شاه پيش از پايان ماجرا، جبهه خود را تغيير دادند و راه خود را از راه او جدا كردند. شاه شكست‌خورده به سفارت روسيه پناه برد و بعد از سلطنت عزل شد. آنها جاي او را به پسر خردسالش احمدميرزا دادند و درباره اخراج خودش از كشور نيز به توافق رسيدند. احياي نظام مشروطه، پيروزي بزرگي براي مردم ما تلقي شد و بذر اميد به آينده‌اي بهتر را در دل‌ها پاشيد. عارف قزويني در غزلي موسوم به «پيام آزادي» حس و حال آن روزهاي آزادي‌خواهان ايران را چنين عرضه مي‌كند:

پيام دوشم از پير مي‌فروش آمد

بنوش باده كه يك ملتي به جوش آمد

هزار پرده ز ايران دريد استبداد

هزار شكر كه مشروطه پرده‌پوش آمد

ز خاك پاك شهيدان راه آزادي

ببين كه خون سياوش چه سان به جوش آمد

براي فتح جوانان جنگجو، جامي

زديم باده و فرياد نوش نوش آمد

كسي كه رو به سفارت پي اميدي رفت

دهيد مژده كه لال و كر و خموش آمد

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون