• ۱۳۹۹ دوشنبه ۲۰ مرداد
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
online كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 4498 -
  • ۱۳۹۸ چهارشنبه ۸ آبان

به سوي آزادي

محسن آزموده

چاپ بيست و يكم «گريز از آزادي» نوشته اريك فروم با ترجمه عزت‏الله فولادوند منتشر شد. از نخستين چاپ اين كتاب در سال 1348 دقيقا 50 سال مي‎گذرد. گريز از آزادي، اولين كتاب ترجمه و منتشر شده استاد فولادوند است. به عبارت دقيق‎تر با اين كتاب، يكي از برجسته‎ترين و مهم‎ترين مترجمان حوزه فلسفه و علوم اجتماعي، پا به عرصه عمومي فرهنگ ايران گذاشت، چهره‎اي كه در طول نيم قرن بعد، با ترجمه بيش از 50 كتاب و نگارش و برگردان صدها مقاله در زمينه‌هاي فلسفه، علوم سياسي و اجتماعي، ادبيات و تاريخ سهم قابل توجهي در معرفي انديشه‎‌هاي نو به فارسي‎‌زبانان دارد.

از دقت در تاريخ انتشار اين كتاب و سالروز تولد استاد فولادوند در مي‌يابيم كه ايشان نسبتا ديرهنگام يعني در سي و سه سالگي، آن هم به توصيه دوستان، وارد عرصه ترجمه شده است. اين در حالي است كه ايشان ضمن آنكه در خانواده‎اي فرهيخته پرورش يافته، از كودكي با فرهنگ و ادبيات ايران و جهان مأنوس بوده و تحصيلاتش در حوزه فلسفه را نيز در بهترين دانشگاه‎هاي دنيا پي گرفته است. همه اين خصائل و ويژگي‎ها در همين نخستين كتاب به خوبي بازتاب يافته است. بي‎دليل نيست كه با وجود گذر پنجاه سال از آن، كماكان اينچنين مورد اقبال مخاطبان است و بدون كم و كاست بازنشر مي‎شود.

ترجمه وفادارانه، روان و دقيق، نثر شيوا و خواندني، معادل‎هاي هوشمندانه و مورد پذيرش متخصصان و صاحب‌نظران تنها شماري از ويژگي‎ كارهاي استاد فولادوند است. در كنار اينها بايد از مقدمه‎هاي راهگشا و جامع او ياد كرد. استاد فولادوند در اين مقدمه‎ها، تنها به معرفي مختصر و مفيد نويسنده و موضوع كتاب بسنده نمي‎كند، بلكه همچنين نظر عالمانه خود را درباره آنها بيان مي‎كند و بنا به ضرورت به علت انتخاب كتاب براي ترجمه نيز اشاره مي‎كند. مهم‎تر از آن اينكه فولادوند همه جا فاصله خود را با مولف و ديدگاه‎هاي او حفظ مي‎كند و هر جا كه به نظرش لازم باشد، به صراحت نويسنده و انديشه‎هايش را بدون تعارف و مجامله نقد مي‎كند. براي نمونه مي‎توان به مقدمه خواندني و سودمند كتاب «گريز از آزادي» مراجعه كرد. استاد در پايان اين مقدمه ضمن اشاره به ايراد فروم به كانت و توضيح وفادارانه آن، به نحو مستدل از فيلسوف بزرگ آلماني دفاع مي‎كند و قضاوت فروم درباره او را «اشتباه» و «غيرمنصفانه» مي‎خواند.

اما فراتر از همه مواردي كه آمد، آنچه آثار استاد عزت‎الله فولادوند را شاخص مي‎‌سازد، موضوعات و كتاب‎هايي است كه براي ترجمه انتخاب مي‎كند. فولادوند از پيشگامان معرفي شماري از مهم‎ترين و در عين حال روشن‎انديش‎ترين متفكران معاصر به فارسي‎زبانان است: كارل پوپر، هانا آرنت، آيزايا برلين، برايان مگي، اريك فروم، كوئنتين اسكينر، مارتا نوسبام، فردريش فون هايك، هانس گئورگ گادامر، باربارا تاكمن، كارل ياسپرس و... ترجمه‎هاي فولادوند، به خوبي نشانگر دغدغه‎هاي او در مقام روشنفكري دلسوز و روشن‎انديش است. از همين «گريز از آزادي» گرفته تا «جامعه باز و دشمنان آن» (پوپر)، «انقلاب» و «خشونت» (آرنت)، «فلسفه كانت» (اشتفان كورنر)، «آزادي و قدرت و قانون» (فرانتس نويمان)، «هجرت انديشه اجتماعي» (فرانتس نويمان)، «آزادي و خيانت به آزادي» (آيزايا برلين) و... اين آثار به ما چهره مترجمي انديشمند و فرهيخته را نشان مي‎دهد كه در طول نيم سده همواره در جست‌وجوي آرمان‎هاي متعالي بشري چون آزادي و عدالت و دگرخواهي از پاي ننشسته و در هشتاد و چهار سالگي همچنان قلبش براي اعتلا و رهايي ايران مي‎تپد. در پنجاهمين سالگرد تولد نخستين كتاب استاد، براي ايشان سلامت و تندرستي و شادكامي آرزومنديم.

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون