• ۱۳۹۸ شنبه ۴ خرداد
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
online كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 3823 -
  • ۱۳۹۶ سه شنبه ۱۶ خرداد

بررسي «اعتماد» از سه دهه روابط اقتصادي ايران و قطر

ايران جاي خالي همسايه‌هاي قطر را پر مي‌كند؟

گروه اقتصادي

از روز گذشته كشورهاي بزرگ عربي حوزه خليج‌فارس تصميم گرفتند تا قطر را از جمع متحدان خود خارج كنند و اين كشور كوچك عربي خليج فارس را ديگر به عنوان متحد عربي خود نخوانند؛ تصميمي كه با ايجاد شرايط خاص در قطر همراه شد.
ايران و قطر دو كشور همسايه‌اي هستند كه در يكي دو سال گذشته با وجود روابط قديمي‌شان اما مراودات تجاري چشمگيري با يكديگر ندارند و تنها بر پايه توافقات قبلي روابط تجاري- اقتصادي دو كشور ادامه يافته است. به گونه‌اي كه طبق آمار موجود در اتاق بازرگاني ايران، آخرين آمار موجود از مبادلات اقتصادي و تجاري به پايان سال 94 ختم مي‌شود و براي سال 95 هيچ آماري ثبت نشده است.
ايران و قطر مشتركات زيادي دارند؛ از جمله آنكه هر دو عضو اوپك، جنبش عدم تعهد و سازمان همكاري اسلامي هستند. قطر همچنين چندين نشست در سطوح بالاي مقامات با ايران براي توافقات اقتصادي و امنيتي برگزار كرده است.
در زمان محمدرضاشاه پهلوي، يك توافقنامه بين ايران و قطر منعقد شد. اما در زمان جنگ ايران و عراق، قطر كمك‌هاي اقتصادي زيادي به صورت وام يا كمك بلاعوض به صدام حسين كرد. يك سال پس از پايان جنگ، ادعاي ايران مبني بر اينكه يك‌سوم مخازن ميدان گازي شمال قطر در آب‌هاي ايران واقع شده است، با توافقنامه‌اي به مضمون بهره‌برداري مشترك طرفين از مخازن خاتمه يافت. پس از پايان جنگ خليج فارس، حمد بن خليفه آل ثاني از مشاركت ايران در تامين امنيت خليج فارس استقبال كرد. هرچند به دليل مخالفت ديگر كشورهاي عربي خليج‌فارس اين امر هيچگاه محقق نشد.
در سال ۲۰۱۰ ميلادي و در نشست ميان هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه ايالات متحده امريكا و نخست وزير قطر، حمد بن جاسم بن جبر آل‌ثاني در دوحه، حمد بن جاسم بن جبر آل‌ثاني اعلام كرد كه اگر ايران تلاش‌هاي رسيدن به سلاح هسته‌اي را ادامه دهد، اين يك رقابت ناسالم در منطقه خواهد بود. او همچنين برقراري مذاكرات مستقيم ميان امريكا و ايران را خواستار شد.
هر دو كشور روابط اقتصادي تنگاتنگي در زمينه‌هاي اقتصادي و به ويژه صنايع نفت و گاز دارند. ايران و  قطر مشتركا بزرگ‌ترين منبع گاز طبيعي جهان را كنترل مي‌كنند علاوه بر همكاري‌ها در زمينه نفت و گاز، اين دو كشور همكاري‌هايي نيز در زمينه كشتيراني دارند.
با اين حال، از اين پس و با تصميمي كه كشورهاي بزرگ عربي براي قطع رابطه با قطر گرفته‌اند به نظر مي‌رسد فضا براي همكاري‌هاي بيشتر با ايران وارد فازي جديد خواهد شد. ايران و قطر هم‌اكنون نيز روابط سياسي با يكديگر دارند هر دو داراي سفارتخانه در كشور ديگري هستند و نزديك به 30 هزار نفر ايراني در قطر زندگي مي‌كنند. پس از حمله به سفارت و كنسولگري عربستان سعودي در ايران روابط بين ايران و قطر نيز به سردي گراييد و قطر به عنوان يكي از كشورهاي عربي به حمايت از عربستان سطح روابط خود را با ايران كاهش داد. پس از حمله به سفارت عربستان سعودي در ايران، قطر اين اقدام را محكوم كرد و سفيرش در تهران را فراخواند و همچنين وزير امور خارجه قطر طي نامه‌اي به سفارت ايران در دوحه اعتراض كشورش را اعلام كرد.

سه دهه، فقط 100 ميليون دلار!
بررسي‌ها  نشان مي‌دهد كه حجم مبادلات تجاري اين دو كشور طي سه دهه گذشته، خيلي زياد نبوده و به كمي بيشتر از 100 ميليون دلار مي‌رسد. البته در اين ميان سهم ايران از صادرات بسيار بيشتر از واردات است. عمده صادرات ايران به قطر را محصولات معدني، انواع كفپوش، زعفران و پسته تشكيل مي‌دهد و البته بخشي از اين صادرات نيز مربوط به حيوانات زنده است كه در مجموع حجم صادرات در سال گذشته به كشور قطر به بيش از 89 ميليون دلار رسيده است.
از سوي ديگر ميزان واردات از قطر در همين مدت نيز حدود 18 ميليون دلار بوده كه مهم‌ترين كالاهاي وارداتي از اين كشور محصولات خوني و مكمل‌هاي دارويي بوده است. از طرف ديگر اين وضعيت مي‌تواند براي قطر يك فرصت تلقي شود چراكه اين كشور با عربستان رقابت اقتصادي دارد و ايران مي‌تواند با استفاده از اين فرصت، صادرات خود را به قطر گسترش دهد.
اما از اين پس به نظر مي‌رسد كه روابط اقتصادي ايران و قطر وارد فازي جديد خواهد شد و بايد دو كشور از موقعيت پيش‌آمده جديد استفاده كنند.
پيش از اين نيز در دولت دهم قرار بود روابط دو كشور افزايش قابل توجه يابد و حتي به بيش از يك ميليارد دلار برسد اما طبق آمار اتاق بازرگاني ايران حجم مبادلات دو كشور در سال 94 به عنوان سال پاياني كه حجم مبادلات تجاري دو كشور در اين سايت ثبت شده است ميزان صادرات به 146 ميليون و 573 هزار و 26 دلار رسيده است و حجم واردات به 3 ميليون و 95 هزار و 775 دلار رسيده است. به نظر مي‌رسد قطع روابط تجاري بعد از حمله به سفارت عربستان موجب شده تا سايت اتاق بازرگاني آماري از مبادلات سال 95 و 96 را منتشر نكند.
همچنين اين آمار نشان مي‌دهد كه حجم مبادلات تجاري دو كشور در سال 93 در واردات به 18 ميليون و 747 هزار و 248 دلار رسيده است كه اين رقم در صادرات به 89 ميليون و 617 هزار و 920 دلار بوده است. همين آمار نشان مي‌دهد كه حجم واردات سال 92 كشور هم 17 ميليون و 678 هزار و 849 دلار بودو در مقابل حجم صادرات 96 ميليون و 661 هزار و 780 دلار است.
بررسي روابط دو كشور در فاصله سال‌هاي 90 تا 94 نشان از افزايش حجم مبادلات دارد به گونه‌اي كه حجم واردات در سال 90 از 7 ميليون و 380 هزار و 118 دلار در سال 91 به 19 ميليون و 747 هزار و 942 دلار و در سال 92 به 17 ميليون و 678 هزار و 849 دلار رسيده بود اين روال براي سال‌هاي 93 و 94 هم ادامه يافت.
 همين روال افزايشي در صادرات هم بود و صادرات دو كشور از 76 ميليون دلار در سال 90 به 85 ميليون دلار در سال 91 و بعد از آن به 96 ميليون دلار در سال 92 رسيده است كه همين در سال 93 به 89 ميليون دلار و در سال 94 به 146 ميليون دلار رسيده است.
با اين شرايط جديد اما به نظر مي‌رسد روابط دو كشور متفاوت شده و از اين پس شاهد حضور بيشتر ايراني‌ها و قطري‌ها در دو كشور هم خواهند بود و شايد اين تصميم بتواند روابط سرد شده دو طرف را كمي گرم كند. روابطي كه به نظر مي‌رسد مي‌توان جاي خالي كشورهايي كه ديگر قرار نيست با اين كشور كوچك عربي روابط تجاري داشته باشند را پر كند.

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
اطلاع رسانی

با توجه به افزایش هزینه‌های تولید روزنامه در چند ماهِ اخیر، و تلاش ما در راستای ادامه انتشار روزنامه «اعتماد» به‌روال معمول و حفظِ کیفیت و تیراژ روزنامه، ناگزیر به حذفِ امکان بازدید رایگان سایت و به‌تبع آن فروشِ آنلاین مطالب از طریق سایت هستیم. بنابر وضعیتِ اقتصادی اخیر، خاصه گرانی و نبودِ کاغذ موردنیاز برای انتشار روزنامه، در صورتی‌ که متقاضیِ بازدید از سایت روزنامه هستید و جهتِ یاری به امر فرهنگی و امکان ادامه انتشار روزنامه در این مسیر نیز ما را همراهی کنید.

چانچه تا اکنون عضو سایت نیستید، بر روی گزینه ثبت نام کلیک کنید.

چنانچه قبلا ثبت نام کرده‌اید، بر روی گزینه ورود به سایت کلیک کنید.