• ۱۳۹۷ پنج شنبه ۲۹ شهريور
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
www.icee-iran.ir سام سرویس online كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 4044 -
  • ۱۳۹۶ چهارشنبه ۱۶ اسفند

درخت بودن یا درخت نبودن

رضا شکراللهی

دم‌دست‌ترین و مشهورترین ضرب‌المثلِ درختی که به ذهن‌تان می‌آید چیست؟ درختِ اگر را کاشتند سبز نشد؟ درختِ کاشکی را کاشتند سبز نشد؟ درخت هرچه پربارتر، سرش خمیده‌تر؟ درخت تو گر بار دانش بگیرد، به زیر آوری چرخ نیلوفری را؟ کِرم از خودِ درخت است؟ چقدر خوب می‌شد، اگر مثل قدیم، درختان هرچه پربارتر می‌شدند، خمیده‌تر و افتاده‌تر هم می‌شدند. امروزه فروتنی و افتادگی کجا بود! چرخ نیلوفری را هم امروزه انگار فقط ثروت است که به زیر می‌آورد و با آن اهل دانش را زیر می‌گیرند. مَثَل «کرم و درخت» را هم که تندروان تبربه‌دست می‌بندند به ناف هر نهال معترض و منتقد و مخالفِ نگون‌بخت و دِ بزن. می‌ماند «درخت «اگر» و درخت «کاش» که خب، سکه‌ی آن در روزگار ما هم رایج است. درختش را هی می‌نشانیم و می‌کاریم و صبر می‌کنیم و هی سبز نمی‌شود که نمی‌شود. از این درخت‌های اجتماعی و سیاسی که بگذریم، حیف است از بیتی از «انوری» هم یاد نکنم که مضمون آن در حد ضرب‌المثل کاربرد دارد، ولی خب بخت رواج یافتن در فرهنگ عامه نیافته است:« درخت اگر متحرک شدی ز جای به جای / نه جور ارّه کشیدی و نی جفای تبر»

نظم و نثر فارسی پر است از درخت. ولی من می‌خواهم بیتی مَثَل‌شده را از درخت کهن‌سال ادبیات معاصر، هوشنگ ابتهاج، بیاورم که از اتفاق در همین اسفندماه نودساله شد و با این همه گران‌باری، نمونه‌ی افتادگی و فروتنی نیز هست و سایه‌اش هم‌چنان سبک و روح‌نواز. سایه شعری دارد با عنوان «کوچه‌سار شب» که محمدرضا شجریان هم آن را بر پایه‌ی آهنگی از زنده‌یاد لطفی با تنظیم درخشان فریدون شهبازیان در آلبوم «جام تهی» خوانده است. کوچه‌سار شب تنها قطعه‌ی دشتیِ این آلبوم قدیمی است. سایه در این شعر، مضمون «تنهایی و هجران» را به زیبایی بسیار تصویر می‌کند با این مطلع: «در این سرای بی کسی کسی به در نمی‌زند/ به دشت پرملال ما پرنده پر نمی‌زند»

شاعر، یا راویِ خراب‌دل، شکایتش را ادامه می‌دهد تا عاقبت خود را به سان درختی خشک و عور تصویر می‌کند که در حال تحمل ضربه‌های تبر است:« نه سایه دارم و نه بر، بیفکنندم و سزاست/ اگر نه، بر درخت تر، کسی تبر نمی‌زند»

نکته این است که راویِ شب‌گرفته‌ي‌ تنهامانده، ظاهرا به دلیل بی‌باری و بی‌سایگی، خود را سزاوار تبر می‌داند، اما در اصل به‌گونه‌ای طعنه‌آمیز گلایه می‌کند از جفای آنان و یارانی که روزگاری میوه‌خور این درخت بوده‌اند یا سایه‌نشین آن.

ارسال دیدگاه شما

samsung
اول راست
ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
اطلاع رسانی

با توجه به افزایش هزینه‌های تولید روزنامه در چند ماهِ اخیر، و تلاش ما در راستای ادامه انتشار روزنامه «اعتماد» به‌روال معمول و حفظِ کیفیت و تیراژ روزنامه، ناگزیر به حذفِ امکان بازدید رایگان سایت و به‌تبع آن فروشِ آنلاین مطالب از طریق سایت هستیم. بنابر وضعیتِ اقتصادی اخیر، خاصه گرانی و نبودِ کاغذ موردنیاز برای انتشار روزنامه، در صورتی‌ که متقاضیِ بازدید از سایت روزنامه هستید و جهتِ یاری به امر فرهنگی و امکان ادامه انتشار روزنامه در این مسیر نیز ما را همراهی کنید.

چانچه تا اکنون عضو سایت نیستید، بر روی گزینه ثبت نام کلیک کنید.

چنانچه قبلا ثبت نام کرده‌اید، بر روی گزینه ورود به سایت کلیک کنید.