• ۱۴۰۱ چهارشنبه ۲۸ ارديبهشت
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
صفحه ویژه

30 شماره آخر

  • شماره 4479 -
  • ۱۳۹۸ پنج شنبه ۱۱ مهر

جشن مهرگان

فریدون جنیدی

نگارنده در کتاب‌های زندگی و مهاجرت نژاد آریا بر اساس گفتارهای ایرانی (1358 و در سالهای بعدی با چاپ دوباره آن با نام زندگی و مهاجرت آریاییان بر بنیاد گفتارهای ایرانی)، و دو کتاب دیگر: زروان (1359) و داستان‌ ایران بر بنیاد گفتارهای ایرانی (دفتر نخست 1392) و مقاله مهر ایرانی (1360) به گونه‌ای گسترده به روز مهر از ماه مهر (دهم مهر ماه)، جشن مهرگان و آيین مهر پرداخته است و اندیشه‌اش را به روشنی در آن‌ها آورده. به گونه گزیده مهر در زبان پهلوی میتر و در زبان اوستایی میثره (mithra) به معنی پیمان و قرارداد است و ایزد پیمان. این معنی آن اندازه در گذر روزگار برای آن ماند که در شعر سعدی مهر در کنار پیمان (عهد و وفا) به کار رفته است: من ندانستم از اول که چه بی مهر و وفائی/ عهد نابستن از آن به که ببندی و نپائی. از نزدیک به 7 هزار سال پیش به این سو، پس از یورش بابلیان به ایران که با نام ضحاک تازی در شاهنامه روبرومی‌شویم، این آئین رواج داشته و با پیروزی فریدون بر ضحاک هنگام ستمگری بابلیان به پایان رسید. از ویژگی‌های این آئین تن‌‌آسانی، خوردن، ستایش فروغ سپیده‌دمان و روشنایی خورشید، پیمان‌داری، قربانی گاو و ... است. همه این رویدادها در زندگی امروز ما نمود دارد و این آئین بسیار کهن، بی پیروی در جهان امروزی زنده و پویا در دل کارهای روزانه ما پابرجاست. در زمان عطار نیشابوری نیز می‌بینیم که این آيین و کارهایش از سوی او شناخته می‌شده که در قصیده‌ای از همین شاعر می‌خوانیم: کو؟ فریدونی که گاوان را کند قربان عید/ تا من اندر عیدگه الله اکبر گویمی. این سخن به‌خوبی نشان می‌دهد که در تندیس‌های مهری، کشنده گاو خود مهر نیست، و رودرروی آنچه دیگر استادان می‌گویند، او همان فریدون است یا مهریان دیگر هستند. نشانه‌های گرامی‌داشت پیمان و فروغ سپیده‌دمان و دیگر آيین‌های ایرانی- مهری در زندگی امروز ما پیداکردنی است که خواننده گرامی با خواندن نوشته‌های گوناگون از جمله نوشته‌های یاد شده در آغاز این یادداشت از آنها بیشترآگاه می‌شود.

اما مهرگان: در گاهشماری ایرانی هر روزی یک نام ویژه داشت که نام ایزدان است و هر ماهی هم چنین بود. هنگامی که نام روز و نام ماه برابر می‌شد، جشنی برگزار و از 16 مهر باستانی (10 مهر خیامی) تا 6-5 روز، مهر و پیروزی فریدون بر ضحاک گرامی داشته می‌شد.

جشن مهرگان بر ایرانیان خجسته باد.

بنیاد نیشابور

مهرگان 1398 خیامی

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون