• ۱۳۹۸ پنج شنبه ۱۴ آذر
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
online كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 4432 -
  • ۱۳۹۸ دوشنبه ۱۴ مرداد

صدور فرمان مشروطيت

مرتضي ميرحسيني

يك: به تاريخ خودمان سال 1285 در چنين روزي مظفرالدين‌شاه قاجار پاي حكم تشكيل مجلس شوراي ملي را امضا كرد و سرانجام زير فشار اعتراض و اعتصاب به كاهش قدرت شاه و سپردن امور كشور به جمعي از نمايندگان جامعه تن داد. اين حكم را از آن پس «فرمان مشروطيت» خواندند و صدور آن را نقطه عطفي در تاريخ كشور ما و مبدأ دوره تازه‌اي در سير حيات جامعه ايران محسوب كردند. هر چند احتمالا آنكه آن را امضا و صادر كرد، درك كاملي از اهميت تصميمي كه- ولو به اجبار- گرفته بود، نداشت. دو: عبدالله مستوفي كه آن زمان در روسيه مقيم بود در جايي از خاطرات خود مي‌نويسد: صبح آن روز تازه از خواب بيدار شده بودم كه يكي از دوستانم در اتاقم را زد و وارد شد. گفت: «خبر داري كه ايران كنستي‌توسيون گرفته است؟» گفتم:«شوخي نكن»، گفت:«نه، اين تلگرافش است» و تلگراف رسمي كه اين خبر در آن بود از جيب خود درآورد و به من داد. گفتم:«رفيق، كار بزرگي انجام شده، خدا كند كه نتيجه خوبي از آن بگيريم.» گفت:«مگر ممكن است نتيجه بدي هم داشته باشد؟» گفتم:«بالمآل البته نتيجه آن خوب است ولي شرط آن رفتار عاقلانه ماست كه از افراط و تفريط جلوگيري كنيم... انقلاب و تغيير حكومت استبداد به مشروطه اگرچه آخرش خوب است ولي تا اين وضع حكومت سابق عوض شود و حكومت جديد جاي آن را بگيرد، خيلي‌ها نفله شده و زير دست و پا مي‌روند. در كشور ما عقيده مسلماني به دموكراسي خيلي كمك مي‌كند، آريستوكراسي در كشور ما ريشه‌اي ندارد كه از اعيان بترسيم ولي مردم نمي‌دانند چه كنند. عيب اينجاست كه در فارسي يك ورق كاغذ چاپ شده در اين باب‌ها در دست كسي نيست.» بعد از وقفه‌اي كوتاه، خودم دنبال صحبت را گرفتم و گفتم:«من يك كار براي رفع اين عيب در نظر دارم و آن ترجمه كتابي در انقلاب فرانسه است كه معايب و محسنات انقلاب را به نظر مردم برساند».

سه: مستوفي صادقانه فكر مي‌كرد كه ترجمه يك كتاب، آن‌ هم براي انتشار در جامعه‌اي كه اكثريت مطلق آن سواد خواندن و نوشتن نداشتند، انقلاب را از آسيب‌هاي بعدي حفظ مي‌كند. البته اين ساده‌انديشي به مستوفي محدود نمي‌شد و تازه او در چارچوب‌هاي زمان خود مردي فرهيخته و آگاه به شمار مي‌رفت. ساده‌انديشي، دست‌كم در آغاز كار يك عارضه فراگير ميان اغلب هواداران مشروطيت بود و خيلي‌ها به نوعي به آن دچار و گرفتار بودند. بيشتر آنها گمان مي‌كردند، انقلاب نه فقط خيلي زود همه مشكلات كشور را تدبير مي‌كند كه شخصي‌ترين مسائل‌شان را هم چاره خواهد كرد. سرخوردگي بعدي پيشروترين هواداران مشروطيت، ريشه در همين نگاه رمانتيك داشت.

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
اطلاع رسانی

با توجه به افزایش هزینه‌های تولید روزنامه در چند ماهِ اخیر، و تلاش ما در راستای ادامه انتشار روزنامه «اعتماد» به‌روال معمول و حفظِ کیفیت و تیراژ روزنامه، ناگزیر به حذفِ امکان بازدید رایگان سایت و به‌تبع آن فروشِ آنلاین مطالب از طریق سایت هستیم. بنابر وضعیتِ اقتصادی اخیر، خاصه گرانی و نبودِ کاغذ موردنیاز برای انتشار روزنامه، در صورتی‌ که متقاضیِ بازدید از سایت روزنامه هستید و جهتِ یاری به امر فرهنگی و امکان ادامه انتشار روزنامه در این مسیر نیز ما را همراهی کنید.

چانچه تا اکنون عضو سایت نیستید، بر روی گزینه ثبت نام کلیک کنید.

چنانچه قبلا ثبت نام کرده‌اید، بر روی گزینه ورود به سایت کلیک کنید.