اعلام جلال رشيدي كوچي در واكنش به بركناري مدير شبكه افق
صداوسيما نيازمند اصلاحات عميق است
گروه سياسي| مدتهاست كه كارشناسان، تحليلگران و دلسوزان كشورمان از ضرورت ايجاد تغيير و تحولات بنيادين در صدا و سيما و تطابق اين رسانه با مطالبات اكثريت ايرانيان سخن ميگويند، اما هر اندازه دلسوزان كشور بیشتر براي دور شدن صدا و سيما از بازتاب صداي يك اقليت خاص سخن ميگويند به همان اندازه، بيتوجهي مديران اين رسانه بیشتر ميشود. نهايتا كار به جايي رسيده كه كشتهشدگان و شهداي رخدادهاي ديماه 1404 در صداوسيماي رسمي اين كشور مورد استهزا قرار ميگيرند. پس از موج انتقادات به برنامه «خطخطي» در شبكه افق كه با طرح يك پرسش چهارگزينهاي درباره كشتهشدگان حوادث اخير نارضايتي افكار عمومي را برانگيخت، مدير روابط عمومي اين شبكه در گفتوگو با رويداد۲۴ بدون عذرخواهي، برخي بهانههاي عجيب را به عنوان دليل اين اقدام مطرح كرده است. با گسترش انتقادات از اين برنامه اما ديروز خبر رسید كه مدير شبكه افق صدا و سيما بركنار شده است و سعيد مقيسه، رييس مركز بسيج صدا و سيما، با حفظ سمت، سرپرست شبكه افق شد. اما عليرغم اين تغييرات كارشناسان معتقدند صدا و سيما نيازمند اصلاحات و تغييرات ريشهايتري است تا بتواند بازتابدهنده صداي اكثريت ايرانيان باشد. ديروز جلال رشيديكوچي نماينده مجلس يازدهم با انتقاد شديد از آنچه «خطاي بزرگ و برنامهريزيشده» در يكي از برنامههاي صداوسيما خواند، تأكيد كرد كه بركناري يك مدير يا توقف يك برنامه پاسخگوي تبعات اجتماعي و امنيتي اين اتفاق نيست و اصلاحات در رسانه ملي بايد در سطوح گستردهتر و عميقتري دنبال شود. رشيديكوچي، نماينده سابق مجلس، در گفتوگو با «اعتماد»، با اشاره به حواشي اخير يكي از برنامههاي شبكه افق و تغيير مديريت اين شبكه، گفت: صداوسيما به عنوان رسانهاي منتسب به حاكميت، مسووليت سنگيني در شرايط حساس سياسي، اجتماعي و امنيتي كشور دارد و كوچكترين خطا در اين مجموعه ميتواند تبعات گستردهاي براي جامعه به همراه داشته باشد. امروز در دنيايي زندگي ميكنيم كه دنياي رسانه و اطلاعات است و دسترسي مردم به اخبار و تحليلها بسيار گسترده شده است. در چنين فضايي، حتي يك خطاي كوچك رسانهاي ميتواند به بحراني بزرگ تبديل شود، بهويژه زماني كه اين خطا از سوي رسانهاي رخ دهد كه مستقيما به حاكميت منتسب است.
با تغيير يك مدير مياني مشكل صدا و سيما حل نميشود
او با اشاره به شرايط خاص كشور در هفتههاي اخير افزود: ما در شرايطي قرار داريم كه جامعه داغدار است، يك بحران امنيتي داخلي سنگين را پشت سر گذاشتهايم و تعداد زيادي از هموطنان جان خود را از دست دادهاند. در چنين فضايي، هر خطايي اگر رخ دهد، ضريب اثرگذاري آن چند برابر ميشود و نميتوان آن را ساده يا اتفاقي تلقي كرد. از سوي ديگر، كشور در وضعيت آمادهباش قرار دارد و احتمال تهديدات خارجي وجود دارد. در رسانههاي جهاني و حتي در فضاي مجازي، برخي دايما بر طبل جنگ ميكوبند و به صراحت از حمله به ايران سخن ميگويند. در چنين شرايطي، يك خطاي رسانهاي- اگر بهظاهر كوچك باشد-ميتواند اثرات منفي بزرگي بر افكار عمومي و انسجام اجتماعي بگذارد. اين نماينده سابق مجلس با رد اين ديدگاه كه اتفاق اخير «يك خطاي كوچك» بوده است، گفت: كساني كه ميگويند اين يك اتفاق جزیي بوده، بهنظر من واقعيت را ناديده ميگيرند. اين خطا كوچك نبود؛ يك خطاي بزرگ بود و اگر ابعاد آن بزرگتر ميشد، ميتوانست به يك فاجعه تمامعيار تبديل شود. رشيديكوچي با اشاره به سابقه چنين برنامههايي در صداوسيما افزود: متأسفانه اين نخستينبار نيست كه شاهد توليد و پخش طنزهاي بيمحتوا و آسيبزا در رسانه ملي هستيم. برخي برنامهها بهجاي ايجاد آرامش و همبستگي، به تشديد تنشهاي اجتماعي دامن ميزنند و اين روند مسبوق به سابقه است. من واقعا نميتوانم بپذيرم كه در چنين شرايط حساسي، اجراي يك آيتم يا ريتم برنامهاي بهصورت اتفاقي و بدون بررسي قبلي روي آنتن برود. حتي بديهيترين اصول حرفهاي رسانهاي حكم ميكند كه در اين شرايط، دقت چند برابري اعمال شود. به همين دليل، اين ادعا كه اتفاق اخير يك خطاي آني يا انساني بوده، براي من قابل قبول نيست. بهنظر ميرسد كه حتما امري در كار بوده و اين موضوع بايد بهصورت جدي و شفاف بررسي شود. رشيديكوچي درباره بركناري مدير شبكه افق گفت: اينكه مدير شبكه بركنار شده، اقدام لازم و حداقلي بوده و طبيعي است كه بايد انجام ميشد. اما اين تصور كه با بركناري يك مدير و توقف يك برنامه، موضوع تمام شده، كاملا اشتباه است. با چنين خطاي فاحشي نميتوان برخورد سطحي داشت. اين نماينده سابق مجلس تأكيد كرد: حداقل انتظار اين است كه پيش از آنكه آسيب بيشتري به جامعه وارد شود، ريشههاي فكري اين نوع برنامهها در صداوسيما مورد بازنگري قرار گيرد. رشيديكوچي در ادامه با اشاره به آنچه «تفكر حاكم بر بخشي از صداوسيما» خواند، افزود: تفكري كه امروز در بخشهايي از صداوسيما حاكم شده-از سطوح مديريتي بالا تا برخي زيرمجموعهها- تفكري خطرناك است. اين تفكر نهتنها به آرام شدن فضا كمك نميكند، بلكه باعث ايجاد آسيبهاي اجتماعي و سياسي بيشتر ميشود. نمونههاي اين آسيبها را قبلا هم ديدهايم؛ از برنامههايي كه رفتارهاي نامتعارف داشتهاند تا اقداماتي كه موجب جريحهدار شدن احساسات عمومي شده است. اينها اتفاقي نيست و نميتوان آنها را صرفا به مجري يا يك اشتباه لحظهاي نسبت داد. صداوسيمايي كه ميتواند بهراحتي فردي را ممنوعالتصوير كند و از بالا به پايين دستور بدهد، قطعا آنقدر هم برنامهريزي دارد كه بداند چه برنامهاي، در چه زماني و با چه محتوايي پخش ميشود. بنابراين، پذيرش روايت «خطاي انساني» براي افكار عمومي دشوار است. اگر قرار است اعتماد عمومي ترميم شود، اصلاحات در صداوسيما بايد عميق، واقعي و دامنهدار باشد؛ صرفا تغيير يك مدير يا توقف يك برنامه، پاسخگوي اين حجم از آسيب و حساسيت اجتماعي نيست.