• ۱۳۹۷ شنبه ۲۸ مهر
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
سام سرویس online كانال تلگرام روزنامه اعتماد

30 شماره آخر

  • شماره 4157 -
  • ۱۳۹۷ شنبه ۲۰ مرداد

فلسفه يا پاسداشت طبيعت

محسن آزموده

«بازگرديم به دامان طبيعت» يا «سيزده فروردين روز طبيعت است» و «همه‌چيز طبيعي‎اش خوب است» و ... در اين تعابير و موارد مشابه آنها، تصويري كليشه‌اي و خيالي از طبيعت به دست مي‎آيد كه معمولا مابه‌ازايي در واقعيت ندارد و بيش از آنكه بياني از وضعيت بيروني جهان هستي باشد، به آرزوها و آمال انسان شهرنشين عصر جديد اشاره دارد. به عبارت روشن‎تر، «طبيعت» در اين جملات، به معناي دشت و دمن و جنگل‌هايي پر‌‌دار‌و‌درخت يا بيابان‌هايي بكر و برهوت، يا كوه‌هاي سر به فلك‌كشيده‌اي است كه دست تطاول مداخله‌هاي فن‌آورانه بشري به آنها نرسيده و طبيعي‌بودن و ‌تروتازگي آنها را به تاراج نبرده است. اين تصوير خيالي از طبيعت، به منزله واقعيت دست‌نخورده و به دور از دسترس آدميزاد عصر جديد، امروزه به مدد توانايي بي‌حد و حصر بشر در دست‌اندازي به تمام گوشه و كنارهاي پيدا و پنهان دست‌كم زمين، چندان پايه‌اي در واقعيت ندارد و بيشتر نشانه آرزومندي بشري است كه تخته‌بند زندگي شهري شده و روز به روز به روز از «دامان طبيعت» به معنايي كه گفتيم، فاصله مي‌گير‌د. به بيان ديگر، اين ميل به طبيعت به عنوان امر دست‌نخورده و بكر، نشانگر دلزدگي و خستگي ساكنان شهرهاي شديدا «ماشيني‌شده» جديد است و معمولا چند نكته را فراموش مي‌كند. اولا مفهوم «طبيعت» كه در فارسي در برابر دو مفهوم «نيچر»
( nature ) لاتين و «فيزيك» يوناني به كار مي‌رود، معنايي بارها گسترده‌تر از تصوير خيالي و رومانتيكي دارد كه به آن اشاره كرديم و در اصل و اساس يوناني‌اش به معناي «خودشكوفايي هستي» به كار مي‎رفته است. در معناي امروزي هم طبيعت، سراسر جهان محسوس پيرامون ما را شامل مي‌شود. از همين جا روشن مي‌شود كه تقابل و رويارويي سفت و سختي كه ميان انسان يا زندگي شهري با طبيعت يا زندگي طبيعي ترسيم مي‌شود، چندان روشن و دقيق نيست، زيرا انسان با همه ويژگي‌هاي جديد و قديمش، خود محصول فرآيند عظيم‌تر طبيعت است و مداخلاتش در جهان درون و پيرامون، اعم از جسم و جان خودش تا محيط جسماني كه او را در بر گرفته، در دل طبيعت و بر اساس قانونمندي‌هاي آن (ولو بي‌قانوني آن) صورت مي‌گيرد. نكته مهم‌تر اما نوع مواجهه نوستالژيك انسان شهرنشين جديد با طبيعت است كه رهيافتي احساساتي و عاطفي است و چنان كه در آغاز سخن اشاره شد، توضيحي روان‌شناختي دارد. در مقابل اين رويكرد «سانتي‌مانتال» به طبيعت كه آن را به مثابه تفرجگاهي بزرگ براي صرف اوقات فراغت و خوشگذراني در نظر مي‌گيرد، مي‌توان نگاه انتقادي فلسفي به طبيعت به مثابه آشكارگي و ظهور هستي را نشاند و از رويكردي اخلاقي و مسووليت‌پذير انسان در قبال طبيعت سخن گفت، رهيافتي كه در آن بشر به عنوان بخشي از طبيعت، ولو جزيي خودآگاه و هوشمند در نظر گرفته مي‌شود كه توانايي‌اش براي مداخله در درون خودش و محيط پيراموني‌اش، امري صرفا مذموم و ناپسند نيست و نبايد باشد، بلكه موهبتي است كه از جانب طبيعت در اختيار او گذاشته شده و بايسته است آن را در پي پاسداشت همين طبيعت به كار برد.

ارسال دیدگاه شما

samsung
اول راست
ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
اطلاع رسانی

با توجه به افزایش هزینه‌های تولید روزنامه در چند ماهِ اخیر، و تلاش ما در راستای ادامه انتشار روزنامه «اعتماد» به‌روال معمول و حفظِ کیفیت و تیراژ روزنامه، ناگزیر به حذفِ امکان بازدید رایگان سایت و به‌تبع آن فروشِ آنلاین مطالب از طریق سایت هستیم. بنابر وضعیتِ اقتصادی اخیر، خاصه گرانی و نبودِ کاغذ موردنیاز برای انتشار روزنامه، در صورتی‌ که متقاضیِ بازدید از سایت روزنامه هستید و جهتِ یاری به امر فرهنگی و امکان ادامه انتشار روزنامه در این مسیر نیز ما را همراهی کنید.

چانچه تا اکنون عضو سایت نیستید، بر روی گزینه ثبت نام کلیک کنید.

چنانچه قبلا ثبت نام کرده‌اید، بر روی گزینه ورود به سایت کلیک کنید.