خشمهاي جابهجا شده
مكانيسم دفاعي جابهجايي پديدهاي روانشناختي است كه در آن فرد احساسات منفي خود را از منبع اصلي خشم به منبعي كمتر تهديدكننده هدايت ميكند. به بيان سادهتر اگر به مثال نانوايي برگرديم، ميتوانيم تصور كنيم كه نانوا نارضايتي خودش از قيمت آرد را با بيتوجهي به كيفيت پخت نان ابراز ميكند. مشتري خشم خود از نان بيكيفيت را با محكم بستن در تاكسي نشان ميدهد. راننده تاكسي با مسافر بر سر ميزان كرايه بحث ميكند. كارمند اداره، كار ارباب رجوع را انجام نميدهد يا امروز و فردا ميكند. ارباب رجوع خشم و عصبانيت خودش را با نزاع بر سر جاي پارك با فردي ديگر خالي ميكند و به همين شكل زنجيروار اين خشم جابهجا ميشود و چرخهاي معيوب شكل ميگيرد. حال موقعيت نانوايي را به اين شكل تصور كنيد كه فردي براي خريد نان برود و در گرماي طاقتفرساي تابستان زير سايهبان خنكي بايستد، يك آبسردكن وجود داشته باشد كه تشنگي خود را رفع كند، در مدت زمان معقولي نان باكيفيت خود را تحويل بگيرد و بدون هيچ استرسي راهي خانه شود. اين چرخه سالم تا پايان روز در تعامل با ديگران تكرار ميشود. اگرچه بدون احساس خشم نميتوان در برابر بيعدالتي واكنش نشان داد اما مديريت خشم و عصبانيت يكي از مهارتهاي موردنياز در دنياي امروز است، ازجمله راههاي مديريت خشم مهارت Assertiveness يا «جراتورزي» است. جراتورزي يعني در عين حال كه به نظرات ديگران احترام ميگذاريم، بتوانيم به شيوهاي مودبانه، مناسب و مستقيم مطالبات و نظرات خود را بيان كنيم. خبر خوب اين است كه همه مكانيسمهاي دفاعي ناخودآگاه نيستند و مكانيسم دفاعي «خودآگاه» هم داريم، ازجمله «مكانيسم دفاعي نوعدوستي» يا Altruism. نوعدوستي يعني كمك سازنده و ياري رساندن به ديگران كه رضايت فردي را هم به دنبال دارد و با واكنش مثبت ديگران احساس خوبي پيدا ميكنيم. با اين توضيحات برگرديم به پاسخ سوالات مطرح شده در ابتداي متن. براي خواستهها و مطالبات خودمان نه بيتفاوت باشيم و سكوت كنيم و نه رفتار پرخاشگرانه داشته باشيم. جابهجا كردن خشم هيچ سودي براي ما ندارد. از علت خشم و عصبانيت خودمان آگاه باشيم و به شيوهاي محترمانه و قاطع خواستهاي خود را مطرح كنيم و در گرفتن حق به همديگر كمك سازنده نماييم. با اين شيوه احساس شادكامي و رضايت از زندگي هم افزايش مييابد. روانشناس