زنگ خطر براي آينده هندبال كشور

مسابقات هندبال قهرماني مردان آسيا ۲۰۲۶ كه در كويت جريان دارد به محلي براي تكرار تراژدي‌‌هاي تكراري در ورزش ايران تبديل شده است. تيم ملي هندبال مردان كه زماني اميد به تكرار موفقيت‌‌هاي گذشته و كسب سهميه جهاني را در سر داشت نمايشي به ‌شدت ضعيف و نااميدكننده ارائه داده كه تحليل آن نيازمند نگاهي جدي به ساختار و برنامه‌‌ريزي‌‌هاست. اين عملكرد نه تنها جايگاه ايران در آسيا را به خطر انداخته بلكه زنگ خطري جدي براي آينده اين رشته المپيكي در كشور به صدا درآورده است.

سقوط در مرحله گروهي
 و نمايش تلخ مقابل مدعيان
بررسي نتايج تيم در مرحله گروهي نشان مي‌دهد كه تيم تحت هدايت رافائل كاستيلو در يكي از سخت‌ترين گروه‌هاي مسابقات يعني گروه D نتوانست انتظارات را برآورده كند. ايران در اولين گام نتيجه را به عربستان سعودي واگذار كرد، تيمي كه با سه پيروزي و ۶ امتياز صدرنشين گروه شد. اين شكست اوليه فشار مضاعفي بر تيم وارد كرد. هرچند در بازي دوم ملي‌‌پوشان توانستند با غلبه بر استراليا اندكي از فشار بكاهند اما بازي سوم مقابل ژاپن نقطه‌‌اي شد كه ضعف‌‌هاي اساسي تيم آشكار گرديد. ديدار مقابل ژاپن نمادي از بازي‌هاي نزديك بود اما در نهايت بازنده ايران بود. شكست ۳۰ بر ۲۹ مقابل ژاپن در حالي رقم خورد كه تيم ملي كشورمان تا ثانيه‌هاي پاياني برتري داشت و حتي در ثانيه آخر هم پويا نوروزي‌نژاد موفق به گلزني شد كه متأسفانه پس از بازبيني داوران مردود اعلام شد. اين پايان تلخ نشان‌دهنده عدم توانايي در مديريت لحظات سرنوشت‌‌ساز و حفظ برتري تا سوت پايان بود. نتيجه اين گروه، عربستان را با ۶ امتياز در صدر و ژاپن را با ۴ امتياز در جايگاه دوم و ايران را با تنها ۲ امتياز در جايگاه سوم قرار داد. اين جايگاه سوم يعني حذف از مسابقات با توجه به هدف اصلي اين مسابقات كه كسب يكي از چهار سهميه مسابقات جهاني آلمان بود.

اشتباهات محاسباتي و ناكامي در مرحله دوم
اما در در دوم مسابقات هم روند نزولي متوقف نشد. تيم ملي پس از دو پيروزي ابتدايي مقابل هند و استراليا كه شايد به دليل سطح پايين‌‌تر حريفان بود در مقابل چين تن به شكست داد و به عنوان تيم دوم گروه خود به كارش خاتمه داد و حالا بايد براي كسب رتبه‌هاي يازدهم و دوازدهم به ميدان برود. اين نتايج نشان مي‌دهد كه تيم در برابر حريفان هم‌ سطح يا بالاتر فاقد ثبات لازم براي كسب امتيازات حياتي است. شايد از زمان قرعه‌كشي و قرار گرفتن سه قدرت اصلي آسيا يعني ايران، عربستان و ژاپن در يك گروه پيش‌بيني‌ نبردهاي نزديك را مي‌كرديم اما كمتر كسي انتظار داشت كه اين رقابت‌‌ها براي ايران به اين شكل تلخ به پايان برسد. اين ناكامي در آسيا در حالي رخ مي‌دهد كه تنها سه سال پيش تيم ملي هندبال ايران با تاريخ‌‌سازي در مسابقات جهاني توانست در جمع ۲۴ تيم برتر جهان قرار بگيرد. جهش سه سال پيش حالا با يك سقوط آزاد در سطح قاره‌‌اي مواجه شده است.
تضاد ميان استعدادها و نتايج
يكي از تلخ‌‌ترين جنبه‌هاي اين عملكرد وجود بازيكنان باكيفيت و لژيونرهاي فعال در تيم است. حضور ستاره‌هايي مانند اميدرضا سرپوشي و پويا نوروزي‌نژاد كه در بوندس‌‌ليگاي قدرتمند آلمان بازي مي‌كنند بايد تضمين‌‌كننده عملكردي در سطح بين‌المللي مي‌بود. محمدرضا اورعي كه به‌رغم شكست تيم به عنوان بهترين بازيكن زمين در يكي از بازي‌ها انتخاب شد نشان مي‌دهد كه پتانسيل فردي در تيم وجود داشت. اما هندبال يك ورزش تيمي است و نتايج ضعيف نشان مي‌دهد كه اين استعدادهاي فردي نتوانسته‌ در ساختار تيمي به درستي ذوب شوند و كارايي لازم را به وجود بياورد.

نياز به بازنگري بنيادين
عملكرد ضعيف در قهرماني آسيا ۲۰۲۶ صرفا يك شكست در چند بازي نيست؛ بلكه يك زنگ خطر جدي است كه نشان مي‌دهد شكاف بين تيم ملي ايران و قدرت‌هاي برتر آسيا (عربستان و ژاپن) در حال افزايش است. عدم كسب سهميه جهاني كه هدف اصلي اين مسابقات بود ضربه مهلكي به برنامه‌هاي بلندمدت فدراسيون هندبال وارد خواهد كرد. اين نتايج تلخ ضرورت يك بازنگري اساسي در كادر فني، برنامه‌‌ريزي‌هاي بلندمدت و توسعه زيرساخت‌‌ها را بيش از پيش مطرح مي‌كند. اگر قرار است ايران در سطح جهاني رقابت كند بايد در سطح قاره‌‌اي نيز حرف براي گفتن داشته باشد. عملكرد كنونی نشان مي‌دهد كه فاصله زيادي تا رسيدن به اين هدف وجود دارد و تكيه صرف بر درخشش چند ستاره راه به جايي نخواهد برد. تيم ملي هندبال ايران در كويت نه‌تنها شكست خورد، بلكه تصويري از يك ورزش در حال افول را به نمايش گذاشت كه نيازمند بررسي جدي و فوري دارد.

سرمربي خارجي مي‌ماند يا مي‌رود؟
حال پس از اين نتايج ضعيف سوال اساسي اين است كه سرمربي خارجي تيم مي‌ماند يا بركنار مي‌شود؟ علي اكبر خوشنويس، دبير فدراسيون هندبال در اين رابطه به ايسنا گفت: ‌اگر ما تيم كامل را در رياض داشتيم خيلي شرايط تغيير مي‌كرد. ابزار يك مربي بازيكنانش هستند تا بتواند تفكراتش را در زمين پياده كند. واقعا حسرت اين را خورديم در شرايطي كه فدراسيون حمايت‌هاي كامل از اين تيم داشت، نتوانستيم به مرحله بعد راه پيدا كنيم. اگر صعود مي‌كرديم قطعا به جمع چهار تيم هم مي‌رسيديم. حتما بايد كميته فني را تشكيل بدهيم تا بتوانيم تصميمات نهايي را بگيريم.
وي درخصوص اينكه آيا با توجه به قرارداد رافائل تا بازي‌هاي آسيايي امكان فسخ قرارداد وجود دارد، گفت: قرارداد به صورت مرحله‌اي است. اول بايد نظر كميته فني را بگيريم و بعد تصميمات خود را نهايي كنيم. بايد كميته فني سوالات خود را بپرسد و بعد از آن بايد رويكردمان را در نظر بگيريم. در مورد لژيونرها هم داريم صحبت مي‌كنيم تا در بازي‌هاي آسيايي آنها را داشته باشيم. پاكدل با بازيكنان صحبت كرده تا بتوانيم لژيونرها را در اختيار تيم ملي داشته باشيم.