صاحب‌منصبان دردآشناي مهربان

گروه اجتماعي

معاون سلامت اجتماعي سازمان بهزيستي كشور در گفت‌وگو با «اعتماد» خبر داد كه در ناآرامي‌هاي اخير، 4 نفر از فرزندان بهزيستي شهيد و كشته، تعدادي دچار جراحات سطحي و تعدادي هم بازداشت شدند كه با پيگيري حقوقي اين سازمان در اولين ساعات بعد از بازداشت، كمتر از 24 ساعت آزاد شدند . سيدحسن موسوي چلك همچنين به «اعتماد» گفت كه از اولين روز اعتراضات و ناآرامي‌هاي دي ماه، با دستور وزير كار و رييس سازمان بهزيستي كشور، مقرر شد كه خدمات روانشناختي و حمايت‌هاي رواني، توسط مراكز تلفني يا حضوري وابسته به اين نهاد حمايتي، براي تمام مراجعان و آسيب‌ديدگان و خانواده و وابستگان جانباختگان ناآرامي‌هاي اخير، فارغ از اينكه در كدام گروه و با چه عقيده و رفتاري بوده‌اند، به صورت رايگان و بدون هيچ تبعيضي ارائه شود.

با نگاهي به دو دهه اعتراضات سياسي، معيشتي، مدني در ايران مي‌بينيم كه اين حمايت سازمان بهزيستي كشور از آسيب‌ديدگان ناآرامي‌هايي كه ابعاد پررنگ سياسي و نارضايتي از وضع موجود داشت، هيچ سابقه‌اي در دو دهه اخير ندارد. مشابه اين دستور را اخيرا در حوزه بهداشت و درمان هم شاهد بوديم وقتي از اولين روز آغاز ناآرامي‌ها در 7 دي امسال، وزير بهداشت به تمام دانشگاه‌هاي علوم پزشكي دستور داد كه درمان تمام مجروحان ناآرامي‌ها، بدون تبعيض و با بهترين كيفيت و بدون توجه به اينكه مجروح منتقل شده به مركز درماني، در كدام طرف از بحران قرار داشته، انجام شود و حتي شوراي عالي بيمه هم براي رايگان شدن هزينه تمام خدمات درمان بستري و پاراكلينيك مجروحان مصوبه داد و اين رفتار از سوي توليت نظام سلامت هم در دو دهه اخير، بي‌سابقه است. 

پارسال و پيش از برگزاري انتخابات رياست‌جمهوري چهاردهم، اين شعار تبليغاتي روي برخي تابلوها به چشم مي‌خورد كه «مهمه چه كسي رييس‌جمهور باشه.» 

ماهيت اين شعار، امروز مصداق‌هاي عيني دارد. رييس‌جمهوري كه متخصص در حوزه طبابت است، خيلي خوب مي‌داند مردمي كه دچار آسيب جسمي مي‌شوند، بايد به موازات درمان باليني، حمايت‌هاي رواني هم دريافت كنند، چون بيش از آنكه جراحت جسم آزارشان بدهد، آسيب رواني ناشي از بيماري مي‌تواند بهبود و مداوا را به تاخير بيندازد. مسعود پزشكيان، همان نگرش پزشكي را به زمين بازي قدرت آورده و با زبان بي‌زباني به مردم مي‌گويد كه اگر  نرخ دلار را ارزان نشده و راه مذاكره با امريكا برايش هموار نيست و از سفره‌هاي خالي مردم خجالت مي‌كشد، وقتي حوادثی چنین اتفاق می‌افتد، بدون هياهو، مجوز رفتاري به كابينه‌اش بدهد كه ريشه در گروي همان قسم نامه پزشكي دارد.  اگر در نظر داشته باشيم كه كابينه هيچ رييس‌جمهوري، بدون كسب اجازه ولو كلامي و شفاهي از مافوق خود، نمي‌تواند هر طور خواست رفتار كند، متوجه ارزش دستور وزراي بهداشت و كار و رييس سازمان بهزيستي كشور درباره ارائه بدون تبعيض خدمات درماني و رواني براي آسيب ديدگان ناآرامي‌هاي اخير مي‌شويم. 

تصميم به ايجاد فضاهايي كه حال مردم بهتر شود 

رييس سازمان بهزيستي كشور، ديروز در نشست خبري با خبرنگاران، از فعاليت پويش ملي «سلام محله» خبر داد. اين پويش، فعاليت‌هاي متمركز در محلات است كه صفر تا صد توسط مردم ارائه و انجام مي‌شود و حوزه‌هاي مختلف ورزش، هنر، سلامت و بهداشت و حتي اشتغال و فضاي مجازي را در برمي‌گيرد و سازمان بهزيستي، قرار است نقش تسهيلگر را براي ادامه حيات اين پويش ايفا كند. تعداد مكان‌هايي كه با تابلوي اين پويش در كشور فعال شده‌اند رو به افزايش است و اين پويش ريشه در واسپاري امور به مردم دارد و يك جور سازمان مردم نهاد كوچك است. سيدجواد حسيني معتقد است كه فايده اين پويش، بازسازي و احياي هويت محلي است علاوه بر اينكه باعث كنترل و سلامت اجتماعي شده و سرمايه اجتماعي را افزايش مي‌دهد و همچنين، همياري و همراهي و تعاون و وفاق اجتماعي را رقم مي‌زند. 

ديروز خبرنگار «اعتماد» با استناد به گزارش‌هاي شوراي اجتماعي كشور، كاهش شديد سرمايه اجتماعي ظرف 8 سال اخير از حدود 45 درصد به كمتر از 25 درصد را يادآور شد و درباره نقش پويش «سلام محله» در ارتقاي سرمايه اجتماعي با وجود كاهش محبوبيت حاكميت در اذهان عمومي و نارضايتي موروثي دولت‌ها از فعاليت سازمان‌هاي مردم‌نهاد به دليل ماهيت مطالبه‌گريشان پرسيد. خبرنگار «اعتماد» همچنين خطاب به رييس سازمان بهزيستي گفت كه ممانعت دولت‌ها از فعاليت تشكل‌هاي واقعي و توسل براي برچسب زدن و اتهام‌زني به اين نهادهاي مردمي و تعطيلي سازمان‌هاي مردم‌نهاد واقعي و در عوض، رضايت به فعاليت بي‌شمار شبه‌احزاب و شبه‌تشكل‌هاي فاقد كاركرد واقعي، اتفاق مشهود اين دهه بوده و درباره ميزان اختيار و قدرت مانور اين پويش و همچنين پابرجا بودن و ضمانت سازمان بهزيستي براي مصونيت فعالان اين پويش از مداخلات صاحبان قدرت و نفوذ امنيتي پرسيد كه حسيني هم در جواب «اعتماد» گفت: «من 25 سال است كه راجع به سرمايه اجتماعي كار مي‌كنم. شما برداشت‌تان نسبت به سرمايه اجتماعي را اصلاح كنيد. سرمايه اجتماعي 5 شاخص دارد؛ «اطلاعات، ارتباطات، اعتمادات، تشكيلات و تسهيلات.» شما به مهم‌ترين شاخص كه همان اعتمادات است اشاره كرديد ولي اعتماد هم شامل سه بخش اعتماد بيروني، نهادي و سياسي است. بخشي از سرمايه اجتماعي، اعتماد سياسي به معناي اعتماد مردم به حاكميت يا رابطه حاكميت با مردم است كه البته بخش مهمي است ولي تنها بخش نيست، بلكه اعتماد نهادي و عمومي هم داريم. نكته دوم اين است كه اين فعاليت محله‌محور، حزب سياسي نيست و قرار نيست فعاليت سياسي داشته باشد. كسي كه مي‌خواهد فعاليت سياسي كند، بايد از ماده 10 احزاب مجوز بگيرد. اين فعاليت، محله‌محور است. اما چقدر تضمين مي‌كنيم كه اين فعاليت محله‌محور آزادي داشته باشد؟ قبلا اين تضمين را داده‌ايم. در حال حاضر، 14 هزار داوطلب اجتماع محور در 47 هزار منطقه كشور فعالند و حتي يك نفر از اين جمع پيدا نمي‌شود كه بگويد در اين فعاليت‌ها اذيت شده است. اتفاقا همه دولت‌ها از فعاليت‌هاي محله‌محور براي توسعه محلي استقبال مي‌كنند ولي بعضي از دولت‌ها كمك بيشتري در اين زمينه مي‌كنند. بنابراين مطمئن باشيد از اين بابت هيچ مشكلي ندارد، بلكه ما قصد برند‌سازي داريم و از اين جهت فكر مي‌كنم مشكلي كه نيست،بلكه كل مجموعه سازمان بهزيستي و دولت و حكمراني تقويت‌كننده اين فعاليت‌ها خواهند بود.»