گزارش «اعتماد» از عواملی كه منجر به وقوع سوانح رانندگي ميشود
خطايانسانيعاملاصليتصادفات
يك ميليون و ۶۰۰ هزار اعمال قانون در مورد تصادفات از ابتداي سال جاری
گروه حوادث
اغلب تصادفات در ايران به دليل رفتارهاي خطرناك رانندگان و ضعف در زيرساختها و شرايط جادهاي رخ ميدهد و به همين خاطر است كه آمار تصادفات در ايران بالاست. طبق آمار رسمي منتشر شده؛ در هفت ماهه نخست امسال نزديك به 10 هزار نفر در سوانح رانندگي جان باختهاند. رقمي كه نسبت به دوره مشابه در برخي سالها افزايش را نشان ميدهد و زنگ هشداري براي همه بخشهاست. سبقتهاي غيرمجاز و ناايمن، عدم رعايت فاصله طولي، توجه نكردن به علايم، استفاده از تلفن همراه و رانندگي در حالت خستگي يا خوابآلودگي از عوامل مهم وقوع تصادفات مرگبار است. اواسط دي ماه امسال، «فيروز كشير» معاون اجتماعي و فرهنگي پليس راهور تهران بزرگ با حضور در يك برنامه تلويزيوني از يك ميليون و ۶۰۰ هزار اعمال قانون در مورد تصادفات از ابتداي امسال خبر داد و گفت: «عوامل بسياري در تصادفات شبانه نقش دارند كه از مهمترين آنها ميتوان به خستگي و خوابآلودگي راننده، مصرف نوشيدنيهاي غيرمجاز، سرعت و سبقت غيرمجاز اشاره كرد. هر رانندهاي قبل از تردد با خودرو بايد به اندازه كافي استراحت كرده باشد تا آمادگي ذهني و جسمي مناسب براي رانندگي مخصوصا در شبها داشته باشد. همچنين بعد از هر ۲ ساعت رانندگي، افراد بايد حداقل ۱۵ دقيقه استراحت كرده و سپس به رانندگي ادامه بدهند. همچنين پليس مصرف نوشيدنيهاي غيرمجاز و داروهاي روانگردان را به شدت منع ميكند، زيرا مصرف اين مواد باعث ميشود جسم و عقل راننده در اختيارش نباشد بيمحابا رانندگي كرده و نه تنها براي خودش، بلكه براي ديگران بسيار خطرناك باشد. سرعت و سبقت غيرمجاز نيز از جمله تخلفات پرتكراري هستند كه در آييننامه نيز به آنها اشاره شده و پليس با اين رانندگان متخلف به شدت برخورد ميكند تا چهره ترافيكي شهر ناامن نشود. از ابتداي امسال تاكنون، يك ميليون و ۶۰۰ هزار اعمال قانون براي تخلفات شبانه در سراسر پايتخت صورت گرفته است. ۲۸ هزار تخلف سرعت غيرمجاز، ۸۱ هزار تخلف نقص فني موثر مثل چراغ روشنايي، ۱۳ هزار تخلف دور زدن در محل ممنوع و ۱۲ هزار تخلف چراغ زنون به ثبت رسيده است. بيشترين تصادفات فوتي با ضريب ۸.۵ درصد در بزرگراه آزادگان رخ ميدهد و بزرگراههاي شهيد همت و امام علي در جايگاههاي بعدي قرار دارند.» معاون اجتماعي و فرهنگي پليس راهور تهران بزرگ همچنين گفت: «از ساعت ۲۲ تا ۵ صبح، كاميونهايي كه مجوز تردد حمل بار دارند، ميتوانند در معابر تردد كنند؛ اما كاميونها نيز بايد علاوه بر رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي، بار خود را به خوبي ببندند و محافظ ايجاد كنند كه در اين باره نيز ۲۳۷ هزار فقره تخلف شبانه توسط كاميونها در پايتخت رخ داده كه با آنها برخورد كردهاند. متاسفانه اوايل دي ماه شاهد وقوع يك تصادف فوتي در مسير شرق به غرب اتوبان بابايي ابتداي ورودي به محور اتحاد بوديم. در اين تصادف، يك دستگاه خودروي ۲۰۶ با سه سرنشين به علت عدم توانايي راننده در كنترل وسيله نقليه ناشي از سرعت غيرمجاز با حاشيه راه و تابلوها برخورد كرد. در اين تصادف هر سه نفر سرنشين خودرو جان خود را از دست دادند. علاوه بر اين، موتور خودرو با عابرپيادهاي كه ۷۰ متر آن طرفتر ايستاده بود، برخورد كرد و او نيز جان خود را از دست داد.»
كاهش 10 درصدي تصادفات در آذر ماه سال جاري
«ابوالفضل موسويپور» رييس پليس راهور تهران بزرگ از كاهش ۱۰ درصدي تصادفات فوتي در پايتخت طي آذرماه سال جاري نسبت به مدت مشابه سال قبل خبر داد و اعلام كرد: «اين روند نتيجه همكاري شهروندان، افزايش رعايت قوانين رانندگي و تشديد اقدامات پيشگيرانه پليس است. آمارهاي ثبت شده پزشكي قانوني از تصادفات فوتي در آذرماه امسال نشان ميدهد كه تلفات ناشي از سوانح ترافيكي در تهران نسبت به آذرماه سال گذشته ۱۰ درصد كاهش يافته است. اين كاهش معنادار حاصل همكاري و همراهي كاربران ترافيك در رعايت مقررات راهنمايي و رانندگي و همچنين اجراي طرحهاي كنترلي و نظارتي پليس بوده است. رعايت فاصله طولي مناسب بين خودروها، رانندگي با سرعت مطمئنه، پرهيز از سرعت و سبقتهاي غيرمجاز از مهمترين مواردي هستند كه نقش مستقيم در پيشگيري از تصادفات دارند. توجه كامل به جلو هنگام رانندگي و عدم استفاده از تلفن همراه حين رانندگي از جمله رفتارهايي است كه ميتواند احتمال وقوع تصادف را به شكل چشمگيري كاهش بدهد. از طرفي ديگر خستگي، خوابآلودگي و مصرف نوشيدنيهاي غيرمجاز و مواد روانگردان از عوامل اصلي بروز حوادث مرگبار هستند كه رانندگان بايد بهطور جدي از آنها اجتناب كنند. رعايت همين اصول ساده ميتواند از وقوع بسياري از حوادث تلخ جلوگيري كند. پليس راهور با اجراي طرحهاي نظارتي، افزايش گشتيهاي كنترلي و استفاده از سامانههاي هوشمند تلاش كرده است تا بستر ايمنتري براي تردد شهروندان فراهم كند؛ اما بخش اصلي اين موفقيت، نتيجه مسووليتپذيري و قانونمداري كاربران ترافيك است. ايمني در رانندگي از لحظهاي آغاز ميشود كه راننده تصميم ميگيرد با آرامش، دقت و احترام به حقوق ديگران پشت فرمان بنشيند. هر تصميم كوچك در رفتار ترافيكي كاربران، ميتواند تفاوتي بزرگ در سطح ايمني تردد ايجاد كند. تردد ايمن تنها با رعايت قانون از جانب تمامي نهادهاي موثر در ارتقاي ايمني تردد و مسووليتپذيري و توجه به پيامدهاي هر رفتار شكل ميگيرد.»
عامل انساني، خودرو و جاده سه ضلع اصلي تصادفات
همچنين دادستان كل كشور در محل دادستاني كل كشور در مورد تصادفات و تخلفات رانندگي عنوان كرد: «فرهنگسازي، كليد اصلي كاهش تخلفات و تصادفات رانندگي است. تجربهها نشان داده است كه حتي حضور يك خودروي گشت پليس ميتواند از وقوع بسياري از تخلفات جلوگيري كند. نمونههاي موفق اين رويكرد را در سالهاي گذشته، بهويژه در ايام نوروز و محورهاي حادثهخيز شاهد بودهايم؛ حضوري كه علاوه بر كنترل، نقش آموزشي و بازدارنده براي رانندگان نيز ايفا كرده است. برخورد صرفا سلبي و جريمهمحور پاسخگوي مشكلات ترافيكي نيست. تغيير پايدار در رفتار اجتماعي تنها از مسير فرهنگسازي و آموزش مستمر حاصل ميشود. نه با جريمه صرف و نه با هشدارهاي مقطعي نميتوان انتظار تحول جدي داشت. تجربه موفق پليس در ترويج فرهنگ بستن كمربند ايمني، طرح هميار پليس و آموزشهاي رسانهاي از طريق صداوسيما، انيميشنها و پيامهاي خلاقانه نشان ميدهد كه كار فرهنگي هوشمندانه و مداوم ميتواند به تدريج در ضمير ناخودآگاه جامعه نهادينه شود. مسيرهاي شهري، بزرگراهها و فضاهاي عمومي بستر بسيار مناسبي براي انتقال پيامهاي فرهنگي هستند. اگر اولويت نخست ما كار فرهنگي باشد، آثار آن ماندگار و عميق خواهد بود. ضرورت همافزايي و همكاري ميان دستگاههاي مختلف بايد وجود داشته باشد و در اين كميته، مسائل ترافيكي بايد از ابعاد حقوقي، فرهنگي، اجتماعي و اجرايي به صورت كارشناسي بررسي شود و هر جا نياز به تذكر، صدور بخشنامه يا پيگيري قانوني باشد، دادستاني كل آمادگي كامل دارد تا موضوعات را به صورت تخصصي پيگيري كند. از جمله عوامل موثر در تصادفات رانندگي عامل انساني، خودرو و جاده سه ضلع اصلي تصادفات هستند. با اين حال سهم عامل انساني همچنان بيشتر است. ارتقاي مهارت رانندگي، افزايش نظارت، پايش سلامت رانندگان و كنترل مصرف الكل و مواد مخدر بالاخص در رانندگان ناوگان عمومي بايد با جديت بيشتري دنبال شود. استانداردسازي خودروها در حوزه ايمني و مصرف سوخت از موضوعات بسيار مهم هستند. لازم است نظارت موثري بر عملكرد شركتهاي خودروسازي در زمينه توليد خودروهاي ايمن و كممصرف اعمال شود. حجم بالاي موتورسيكلتهاي توقيفي، رسوب آنها در پاركينگها و حقوق مردم در فرآيند توقيف وسايل نقليه بايد بهطور كامل رعايت شود و جز در مواردي كه قانون تصريح كرده، از توقيف خودداري شود. همچنين نظارت دقيق بر عملكرد ماموران در رعايت مقررات قانوني هنگام توقيف، نحوه نگهداري وسايل نقليه و تعيين تكليف سريع آنها ضروري است تا از تضييع اموال مردم جلوگيري شود.» بيست و هشتم دي ماه امسال، پليس راه كشور چند نكته درباره سفرهاي زمستاني و كاهش آمار تصادفات ارايه و اعلام كرد: «با آغاز بارشها، شرايط جادهها تغيير ميكند و خطر بروز تصادفات افزايش مييابد. به همين دليل از همه رانندگان درخواست دارم تا نكات ايمني را جدي بگيرند و با رعايت قوانين، امنيت خود و ديگران را تضمين كنند. پيش از هر سفر، راننده بايد سلامت فني خودرو و تجهيزات ايمني نظير چراغها، برف پاككن، ترمز و بخاري خودرو را بررسي كند، همچنين تجهيزاتي مثل زنجير چرخ به همراه داشته باشد. بر اين اساس، قبل از حركت توصيه ميشود كه رانندگان از آخرين وضعيت جوي و ترافيكي محورهاي مواصلاتي مطلع شوند تا براي هر گونه شرايط آب و هوايي خود را آماده كنند. بارش برف، باران و مهگرفتگي باعث لغزندگي جادهها ميشود؛ بنابراين كنترل سرعت، رعايت فاصله طولي و پرهيز از سبقتهاي خطرناك از مهمترين اقداماتي است كه ميتواند از حوادث جلوگيري كند. خستگي و خوابآلودگي راننده يكي از عوامل اصلي تصادفات است كه به رانندگان توصيه ميكنيم در صورت احساس خستگي، حتما در مكاني امن توقف كرده و ادامه مسير را پس از استراحت دنبال كنند. رانندگان با رعايت قوانين و دستورالعملهاي پليس راه، سهم خود را در كاهش حوادث جادهاي ايفا كنند.»