رييس دولت اصلاحات و مجمع مدرسين و محققين حوزه علميه قم
نسبت به عملكرد شوراي نگهبان انتقاد كردند
خطر رنگ باختن جمهوريت
واكنش اصلاحطلبان به عملكرد شوراي نگهبان در انتخابات رياستجمهوري همچنان ادامه دارد. سيدمحمد خاتمي، رييس دولت اصلاحات هم دست به قلم شده و نسبت به اين اتفاقات واكنش منفي نشان داده است. به غير از او احزاب اصلاحطلب نيز در حال بحث و بررسي براي ادامه فعاليت سياسي خود هستند اما تقريبا اكثرشان اعلام كردهاند كه تكليفشان با انتخابات روشن است و نامزدي ندارند. هرچند رسانههاي اصولگرا سعي ميكنند اينگونه جلوه دهند كه اصلاحطلبان هم در اين انتخابات نامزد دارند اما به طور روشن هيچكدام از چهرههاي مورد حمايت جبهه اصلاحات ايران نتوانست از فيلتر شوراي نگهبان عبور كند.
در واكنش به اتفاقات پيش آمده آذر منصوري، سخنگوي جبهه اصلاحات ايران در سخناني گفته است:«ما با همه تلاشمان براي تحقق مشاركت حداكثري در اين انتخابات آمديم؛ طيف كانديداهاي ما هم به گونهاي بود كه حداكثر انعطاف در مورد اينكه اصلاحطلبان در انتخابات مشاركت جدي داشته باشند، وجود داشت و ۹ نفر كانديدايي كه از ۱۴ باقي ماندند، ثبتنام كردند.» او از دست خالي اصلاحطلبان به ايلنا گفته و تاكيد كرده است: «وقتي يك جريان سياسي نامزدي نداشته باشد، نميتواند نامزد قرض كند.» قرض كردن نامزد به نوعي ائتلاف با چهرههاي سياسي متعلق به ساير جريانات ميشود و اصلاحطلبان پس از روي آوردن به اين راهبرد در سال 92 و تكرار آن در انتخابات 96 حالا مدتي است كه تاكيد ميكنند ديگر آن راهبرد را تكرار نخواهند كرد؛ چراكه اين رويه در اين 8 سال به اعتبارشان لطمه جدي وارد كرده و از ديگر سو كارنامه دولتي به نامشان ثبت شده كه قادر به استنطاقش نبوده و نيستند. در شرايطي كه اصلاحطلبان بارها اعلام كردهاند كه هيچيك از نامزدهاي آنان نتوانسته از فيلتر شوراي نگهبان عبور كند ولي رسانههاي اصولگرا با تمام توان اينگونه تبليغ ميكنند كه اين جريان سياسي هم در انتخابات پيشرو كانديدا دارد و فراتر از آن رسما از اين گزينه مطلوب كه محسن مهرعليزاده باشد، حمايت كردهاند. منصوري اما اين خبرسازيها را رد كرده و توضيح داده كه «جبهه اصلاحات ايران» هيچ ارتباطي با «جبهه اصلاحطلبان ايران» ندارد.» او گفته است: «شايسته بود كه وقتي تحت چنين عنواني در انتخابات اعلام موضع ميكنند، اعلام ميكردند كه چه احزابي عضو اين تشكيلات هستند و به اين شكل سعي در اختلال تصميم جبهه اصلاحات ايران نميكردند.» خبرگزاري فارس كه اخيرا خبر داده كه تشكلي با عنوان «جبهه اصلاحطلبان ايران» از مهرعليزاده حمايت كرده طي ماههاي گذشته و در بزنگاههاي مختلف اخباري را از اين تشكيلات مجهولالهويه به عنوان اخبار انتخاباتي اصلاحطلبان و «جبهه اصلاحات ايران» مخابره كرده است. جالب آنكه اين خبر عجيب حتي واكنش ستاد مهرعليزاده را نيز برانگيخت واين ستاد ضمن تكذيب خبرسازي اخير نسبت به اين دست بياخلاقيها گلايه كرد.
19 حزب و يك جبهه بينامزد!
با اين حال جبهه اصلاحات ايران رسما در بيانيهاي با تشريح شرايط پيش آمده، تاكيد كرد كه هيچ كانديدايي در اين انتخابات ندارد و آورده است:«از ميان نامزدهاي معرفي شده توسط اعضاي مجمع عمومي جبهه اصلاحات ايران ۹ نفر ثبتنام كرده بودند و جبهه ميخواست از ميان آنها نامزد نهايياش را انتخاب كند. اما با رد صلاحيت همه آنها اينك جبهه نامزدي براي معرفي به مردم در انتخابات ۱۴۰۰ ندارد.» جدا از اين 19 حزب اصلاحطلب كه البته از جمله همان احزاب عضو «جبهه اصلاحات ايران» هستند نيز به طور جداگانه موضع خود را مشخص و تاكيد كردند كه نامزدي ندارند! به طور مثال مصطفي كواكبيان، دبيركل حزب مردمسالاري در توييتر خود نوشت كه «دنبال تحريم انتخابات نيست اما از هيچ نامزدي هم حمايت نخواهد كرد.» سازمان عدالت و آزادي، مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم، انجمن اسلامي مهندسان ايران، انجمن اسلامي جامعه پزشكي، مجمع نيروهاي خط امام، جمعيت زنان مسلمان نوانديش، مجمع زنان اصلاحطلب، جمعيت حقوق بشر زنان، مجمع دانشآموختگان ايران اسلامي، حزب اتحاد ملت، انجمن اسلامي مدرسين دانشگاهها، انجمن اسلامي معلمان ايران، حزب آزاد، حزب همبستگي دانشآموختگان، حزب پيشروي اصلاحات، مجمع ايثارگران، مجمع فرهنگيان ايران اسلامي و سازمان معلمان ايران ازجمله اين احزاب هستند. به غير از اينها برخي احزاب همچون كارگزاران سازندگي كه مشيشان بيشتر به دولت نزديك است درحالي همچنان از بررسي بيشتر ميگويند كه پيشتر، غلامحسين كرباسچي، دبيركل اين تشكيلات سياسي در گفتوگويي با «اعتماد» تلويحا به بيان نكاتي مثبت درباره عبدالناصر همتي پرداخته بود.
انتقاد به سبك رييس دولت اصلاحات
همزمان با اين اوضاع سيدمحمد خاتمي نيز لب به سخن گشوده و با نگارش متني، انتقادات خود را نسبت به حوادث پيش آمده، بيان كرده است. رييس دولت اصلاحات در بخش اول نوشته انتقادي خود به موضوع نقش مردم در جمهوري اسلامي اشاره كرده و با بيان اينكه رأي آزادانه ملت دستاورد بزرگ انقلاب اسلامي است، مينويسد: «مهمتر و تاسفآورتر از محروم ماندن بخشهاي مهمي از جامعه و جريانهاي مختلف از داشتن نامزد مطلوب خود آن است كه ميزان بودن رأي مردم و مبنا بودن آن براي نظام سياسي نفي ميشود و در واقع جمهوريت نظام كه مبتني بر رأي آزاد ملت است و روز به روز هم كمرنگتر شده مورد تهديد جديتر قرار گرفته و هيچ جرياني با هر وابستگي و رويكردي كه دارد، نميتواند و نبايد نسبت به اين خطر بزرگ بيتفاوت باشد!»
انتقاد به سبك روحانيون اصلاح طلب
مجمع مدرسين و محققين حوزه علميه قم نيز ساكت نمانده و با صدور بيانيهاي انتقادي نسبت به رد صلاحيت گسترده توسط شوراي نگهبان، اعتراض خود را علني كرده است. اين تشكيلات سياسي- مذهبي كه مهمترين نهاد با اين خصوصيات در جريان اصلاحطلبان به شمار ميرود، خطاب به شوراي نگهبان آورده است:«سوگمندانه بايد گفت امروزه شوراي نگهبان قانون را پشت سر گذاشته و خود را در مقام نهادي قانونگذار گذاشته تا عرصه را بر انتخاب مردم و سلايق مختلف مسدود و صندوق رأي را تشريفاتي و بيمحتوا كند.»