بازار داغ وعده‌ها

هر چه بود، درست يا غلط، تلخ يا شيرين، گذشت. حالا 7 نفر مانده‌اند و يك كرسي. خبري از حكم حكومتي و تلاش براي بازگشت رقابت به بازار انتخابات نيست. 
حالا سيدابراهيم رييسي مانده و 4 اصولگراي همفكرش، اميرحسين قاضي‌زاده‌هاشمي، عليرضا زاكاني، محسن رضايي و سعيد جليلي. عبدالناصر همتي نه چندان همفكر با اصلاح‌طلبان و محسن مهرعليزاده نه چندان همراه با اصلاح‌طلبان هم در اين ميان هستند؛ هرچند كمتر موردتوجه  اطراف درگير انتخاباتي كه اغلب اصولگرايند.  در اين اوضاع اما آنچه داغ است، بازار وعده‌هاست. يكي از 10 برابر شدن يارانه نقدي، آن‌ هم در اوج بحران اقتصادي ايران مي‌گويد و ديگري نتيجه انتخاب خود را التماس ايالات متحده براي گفت‌وگو با ايرانيان مي‌داند. وعده پس از وعده اما نه خبري از اعلام تيم مديريتي است و نه برنامه‌ها براي تحقق وعده‌ها.
 رييسي و خيالي آسوده
«طليعه دولت مردمي»؛ اين عين عبارتي است كه خبرنگار صداوسيما، رسانه رسمي جمهوري اسلامي هنگام مواجهه با سيدابراهيم رييسي، رييس قوه قضاييه و كانديداي انتخابات پ400 به‌ كار برد. كليدواژه‌اي كه حاكي از اطمينان‌خاطر صداوسيما به پيروزي رييسي در انتخابات است. كاربران شبكه‌هاي اجتماعي به همين بهانه اما به نقد اظهارات رييسي پرداختند. او كه روز گذشته به كهف‌الشهدا رفته بود و در مسير رفت و آمد با استقبال جوانان و خانواده‌هاي حاضر هم مواجه شد، مردم را به حضور پرشور در انتخابات براي تغيير وضع موجود دعوت كرد؛ حال آنكه به‌زعم ناظران كانديدايي كه گرايش‌هاي مختلف جامعه ايراني را نمايندگي كند، در ميان نيست. رييسي كه در روزهاي نخست نارضايتي‌اش را از صلاحيت گسترده بيان كرد، اين روزها ديگر چندان توجهي به اين مساله ندارد و بيشتر به بيان وعده‌هاي انتخاباتي خود مشغول است. از تحول مي‌گويد و دولت خود را «دولت تحول» معرفي مي‌كند. يكي از اين تحول‌ها از قرار معلوم در حوزه بهداشت و درمان خواهد بود؛ چنانكه رييسي در جمع كاركنان و پرستاران بيمارستان ميلاد تهران تاكيد كرده كه «براي دولت امكان‌پذير است 50 درصد هزينه درمان را از سبد خانوار كاهش دهد تا بيماران جز رنج بيماري دغدغه ديگري نداشته باشند.» او راهكارش براي تحقق اين مساله را «كارت سلامت» عنوان كرد ولي جزييات بيشتري از آن ارايه نداد. اين تاكيد در زمينه واكسن كرونا هم صورت گرفت. او با بيان اينكه «واكسيناسيون در اسرع وقت براي همه آحاد مردم بايد عملياتي شود و هيچ‌گونه كوتاهي در حفظ سلامت مردم مجاز نيست»، يكي از دردهاي مردم را بيان كرد ولي نگفت در شرايط تحريم و كمبود منابع مالي، چطور قصد دارد جامعه را با واكسني مورد پذيرش سازمان بهداشت جهاني واكسينه كند. يكي ديگر از خبرهاي جذاب اطراف رييسي، انتصاب تهيه‌كننده «گاندو» به عنوان رييس ستاد انتخاباتي هنرمندان او بود. انتخابي كه بار ديگر گمانه‌زني‌ها مبني بر ضديت با دولت مستقر را دوچندان كرد.
 رضايي و وعده يارانه‌اي
اگر رييسي خيالش آسوده است كه رقيب جدي در اين انتخابات ندارد و اگر تا پايان بماند، به احتمال فراوان، سكان هدايت دولت سيزدهم را به دست مي‌گيرد، محسن رضايي اما اوضاعي متفاوت دارد. او كه احتمال ردصلاحيتش به ‌دليل وخامت سلامت جسماني‌اش نيز مطرح بود، در شرايطي نامش ميان احراز صلاحيت‌شدگان قرار گرفت كه بسياري چندان به پيروزي‌اش اميدوار نيستند. هرچند در توييتر خود نوشته كه تا پايان در صحنه باقي مي‌ماند. رضايي در اين مسير وعده يارانه 450 هزار توماني آن هم به نيمي از جامعه ايران را داده و تلويحا خبر از حذف 50 درصد يارانه‌بگيران داده ولي هيچ راهكاري براي تحقق اين مهم ارايه نكرده و فقط در اينستاگرام خود نوشته است: «به ملت عزيز ايران‌ مي‌گويم كه با راي قاطع شما ملت ايران و تشكيل دولت اقدام‌ و تحول، سريعا با تعيين نرخ و قيمت ترجيحي، معادل 4 ميليارد دلار از محل فروش محصولات نفتي به ثروتمندان و معادل همين مقدار از خريد نهاده‌هاي دامي، صرفه‌جويي خواهيم كرد و با جلوگيري از اتلاف ثروت عمومي و قطع دست ويژه‌خواران، يارانه را به مبلغ 450 هزار تومان ماهانه براي هر فرد، به 40 ميليون نفر از ملت ايران (كه درآمد كمتري دارند) واريز خواهيم‌ كرد.»
 جليلي، همچنان در سايه
سعيد جليلي كه از سال 92 تاكنون دولت به اصطلاح در سايه را تشكيل داده، اين روزها هم همچنان در سايه است. وعده جنجالي نمي‌دهد، مقابل رييسي نمي‌ايستد. كلياتي مي‌گويد و مي‌گذرد، چون بيانيه اعلام حضورش در انتخابات. «سبد مطلوب غذايي» در «نظام توزيع هوشمند» 2 كليدواژه محبوب جليلي به شمار مي‌رود. او در تشريح جزييات اين اظهارنظر، حمله به دولت را فراموش نكرده وگفته «براي مثال وقتي دولت مي‌خواهد در شرايط خاص، گوشت مرغ توزيع كند، ‌مي‌توان مثل كاري كه دولت فعلي كرد مردم در مكان‌هاي مشخصي صف بكشند و در انتظار بمانند؛ اما راه ديگر اين است كه دولت با استفاده از شبكه مويرگي فروشندگان خرد و همچنين سامانه‌هاي اطلاعاتي به توزيع كالاهاي اساسي در شرايط خاص بپردازد. نه‌تنها كرامت مصرف‌كنندگان حفظ خواهد شد، بلكه فروشندگان خودشان در اين امر از يكديگر سبقت مي‌گيرند و سعي دارند تا مشتري بيشتري جذب كنند»؛ آن‌هم در شرايطي كه يكي از عوامل شكل‌گيري صف مرغ، علاوه بر سوءمديريت‌ها، اثرگذاري تحريم‌ها بود اما نه جليلي و نه ساير كانديداهاي «جريان انقلاب»، برنامه مدوني حداقل تا اينجا درباره‌اش ارايه نكرده‌اند.
عليرضا  زاكاني
كنار رييس قوه قضاييه و دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام از جمله چهره‌هاي داراي مسووليت كلان كشوري است كه كانديداي انتخابات شده و از قرار معلوم او هم مرخصي بدون حقوق گرفته و خبري از استعفا نيست. زاكاني همچنين 2 نماينده مجلس، روح‌الله متفكر آزاد و مالك شريعتي نياسر را به عنوان رييس و سخنگوي ستاد انتخاباتي‌اش منصوب كرده و از شعار دولت دهه‌شصتي‌ها استفاده مي‌كند ولي نقاط پر ابهام در كارنامه‌اش كم نيست. يكي از اين نقاط به نوه‌اش مربوط مي‌شود. او با حضور در برنامه «تبادل» با اجراي محمد دلاوري در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه اعتماد مبني بر نداشتن سابقه اجرايي، به سوابقش در بسيج دانشجويي و احزاب و البته نمايندگي مجلس و رياست مركز پژوهش‌هاي مجلس اشاره كرد! او همچنين در پاسخ به پرسش ديگري خبرنگار روزنامه اعتماد، مشروطي‌اش در دانشگاه را تاييد كرد ولي آن را ناشي از «مسافركشي» براي تامين هزينه خانواده‌اش اعلام كرد. او البته تاكيد كرد كه فقط يك مرتبه مشروط شده و مطالب مطرح شده درباره 3 مرتبه مشروط شدنش صحت ندارد. نكته قابل ‌تامل آنكه او در اين برنامه تلويزيوني تاكيد كرد كه در نهايت كانديداهاي جريان انقلاب در اين انتخابات «با هم دعوا» نخواهند كرد كه تاييد تلويحي حضور زاكاني و قاضي‌زاده‌هاشمي و جليلي و رضايي به عنوان كانديداي پوششي رييسي است؛ هرچند او همان ابتداي اين برنامه و در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه اعتماد در همين زمينه گفته بود كه «اين مساله را از جريان شما (اصلاح‌طلبان) آموخته‌ايم!» او همچنين وعده التماس امريكايي‌ها به ايرانيان در صورت پيروزي‌اش در انتخابات را داد.
 اصولگرا و رييس ستاد زن؛ اصلاح‌طلبان 
بدون پشتوانه
اميرحسين قاضي‌زاده‌هاشمي هم روزهاي به نسبت آرامي را سپري مي‌كند. او كه از قرار معلوم حضورش در دولت سيدابراهيم رييسي قطعي شده، در اين كمپين انتخاباتي‌اش، نوآوري به خرج داد و زهرا شيخي، نماينده مجلس را به عنوان رييس ستاد انتخاباتي خود معرفي كرده تا «منشا نگاهي نو» به زنان ايراني باشد. اين اقدام او با استقبال برخي اعتدال‌گرايان و اصولگرايان در توييتر همراه شد.  سوي ديگر ميدان، محسن مهرعليزاده و عبدالناصر همتي اما بيشتر اظهارات خود را به مقوله اقتصاد اختصاص دادند. مهرعليزاده از كنترل روند افزايشي تورم در 4 ماه گفت اما راهكارهايش را تشريح نكرد و همتي هم خود را عامل تحول وضع موجود معرفي و دخالتش در شكل‌گيري وضع موجود را رد كرد. همتي در توييتر هم مناظره‌اي با زاكاني داشت و در پاسخ به اظهارات او مبني بر كاهش ارزش پول ملي با استفاده از هشتگ «يار كمكي»، نوشت: «آقاي زاكاني! در ترم دوم دوره كارشناسي اقتصاد، به دانشجويان مي‌آموزيم كه ارزش پول ملي چگونه تعيين مي‌شود و چه عواملي در آن تاثير دارد. ان‌شاءالله اگر تا پايان انتخابات در صحنه بوديد، درخصوص اين بخش از ادبيات علم اقتصاد براي شما خواهم گفت»؛ تا حداقل زد و خورد احتمالي ميان اين دو در مناظره‌ها براي اندكي هم كه شده انتخابات را گرم كند و از همپوشاني اظهارات جلوگيري به عمل آورد.